Kruistocht in Spijkerbroek – De Kinderkruistocht(en)


Kruistocht in Spijkerbroek (film) naar het boek van Thea Beckman

De vijftienjarige Dolf speelt bij het Nederlands elftal onder de 17 jaar op de junior-wereldkampioenschappen in Spiers. In de laatste minuut mist hij echter een grote kans, waardoor het team niet doorgaat naar de halve finale.

Dolfs moeder is bezig met het maken van een tijdmachine. Dolf steelt zijn moeders toegangspasje en gaat naar haar lab. Hij wil met de tijdmachine terug naar vlak vóór de wedstrijd, om opnieuw te spelen en de fout dit keer niet te maken. Hij start de procedure, maar in de controlekamer wordt geregistreerd dat de tijdmachine is opgestart. Er wordt alarm geslagen en Dolf moet opschieten. Hij vult de coördinaten juist in, maar door de haast vult hij de tijd onvolledig in. Als hij het wachtwoord van z’n moeder intikt om de machine te kunnen gebruiken, slaat de computer dit wachtwoord op als de datum. Het wachtwoord 15071212 wordt 15 juli 1212.


Hij belandt in een bos, waar hij wordt aangevallen door wilde mannen, die zich interesseren voor zijn kleding. Hij wordt gered door Jenne, een meisje dat deelneemt aan de kinderkruistocht. Wanneer zij hem vertelt dat het de 15e dag van juli is, dringt tot hem door dat hij in de middeleeuwen is terecht gekomen. Jenne neemt hem mee naar de verzamelplaats van de kruistocht, die wordt geleid door de jonge schaapsherder Nicholas, diens vriend prins Carolus en de geestelijke vader Anselmus. Nadat Dolf te laat is om terug te worden gestuurd naar 2005 (hij had ingesteld om na 12 uur weer op te worden gehaald door de machine), besluit hij met de kruistocht mee te gaan.

Dolf leert al snel dat de kinderen eigenlijk te zwak zijn om helemaal naar Jeruzalem af te reizen. Hij is verontwaardigd als hij leert dat Nicholas, Carolus en hun dienders onder een ruime tent zitten en genoeg te eten hebben terwijl de kinderen het moeten doen met bedorven vis. Hij doet zich voor als de zoon van de Hertog van Rotterdam omdat niet-adellijke kinderen niet in de tent worden toegelaten.


Eenmaal binnen pleit Dolf voor een betere organisatie.
Bij de stad Rottweil aangekomen sluit de stad haar poorten. Het stadsbestuur wil alleen Nicolaas, Anselmus en de adellijke kinderen ontvangen voor een diner, de rest moet maar buiten overnachten. Jagen en vissen rond Rottweil is eveneens niet toegestaan, en het bestuur dreigt hier hard tegen op te treden. Dolf smeekt de Domheer om hem dan tenminste graan te geven. Hij ontvangt dit graan en samen met de kinderen bakt hij duizenden broden. In ruil voor zijn hulp geeft Dolf zijn iPod aan een bakker.


Terug in 2005 wordt dit een aanwijzing voor Dolfs moeder. Zij leest in een boek over een wonder in 1212, toen een jongen in 1 nacht 10 000 broden bakte voor kinderen uit een kruistocht. Hij noemde zichzelf de Hertog van Rotterdam. In 1212 bestond Rotterdam echter nog niet en zo weet Dolfs moeder dat hij nog leeft.

Dolf krijgt nog veel meer voor elkaar. Hij zorgt voor de duizenden kinderen wanneer er enkele besmet raken met roodvonk en wanneer er kinderen gevangen worden genomen door een landheer, die ze wil gebruiken als slaven, komt Dolf in actie en haalt de kinderen terug. Hij krijgt van Jenne te horen dat ze Jeruzalem willen bereiken via de zee. Ze zijn er van overtuigd dat de zee voor hen zal splijten, zoals de zee dat ooit voor Mozes deed. Dolf krijgt bezoek van metgezel Thaddeus, die hem een apparaat geeft dat afkomstig is uit 2005. Mary, Dolfs moeder, heeft dit gestuurd in de hoop dat Dolf het zal vinden. In de koker, wat het blijkt te zijn, bevinden zich pillen om Dolf gezond te houden en een briefje met aanwijzingen hoe Dolf terug moet komen in 2005. Ze vertelt hem wanneer en waar te staan zodat de tijdmachine hem kan oppikken.


Wanneer Prins Carolus ernstig gewond raakt, geven Nicholas en vader Anselmus Dolf de schuld. Ze oordelen en vertellen dat Dolf zal worden berecht. Hij wordt die nacht echter bevrijd door Jenne en haar zusjes. Vick, aan wie Dolf een hekel heeft en vice versa, vertelt onder dwang het plan van binnen uit de kruistocht. De volgende dag staan de kinderen voor de zee. Hoewel de zee niet splijt zoals verwacht, arriveren er wel schepen. Dolf schreeuwt de kinderen toe dat Anselmus hen in de val lokt, en de kinderen vallen Anselmus aan als ze horen dat hij de schepen had geregeld, die de kinderen naar Tunesië zou brengen en ze daar als slaven zouden verkopen.

Als de kinderen zijn gered van de schepen, beseft Dolf dat hij terug moet naar zijn tijd. Jenne besluit met hem mee te gaan en ze haasten zich naar de plek die Mary Dolf had aanbevolen. Jenne wordt onderweg weggehaald bij Dolf, maar Thaddeus is hen achterna gereisd en brengt Jenne terug naar Dolf. Net wanneer de machine zich klaarmaakt om hen terug te halen, wordt Jenne weggegrepen door bewakers. Dolf keert alleen terug naar 2005. Hij doet een poging om Jenne op te laten pikken door de machine, maar omdat ze niet op de juiste plek staat, mislukt de opdracht. Dolf vertelt zijn moeder dat hij terug moet om Jenne op te halen. Zijn moeder begrijpt hem. Ze stopt hem pillen toe en spreekt af om hem over 3 weken terug te halen op een andere plek, zodat hij samen met Jenne dit keer wél kan terugkeren naar 2005. Nadat Dolf opnieuw naar 1212 vertrekt, eindigt de film.


Thea Beckman

Thea Beckman baseerde zich op historische feiten. Ze bestudeerde nauwkeurig geschiedenisboeken, plattegronden en archieven voor ze aan haar boek begon. Ook bezocht ze verschillende plaatsen in Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en Italië, om ze precies te kunnen beschrijven. Dit alles om geen geschiedkundige blunders te maken. Het is wel zo dat Thea Beckman haar verhaal laat afspelen onder het gewone volk en daar tref je in geschiedenisboeken maar weinig informatie van aan.


Het belangrijkste feit uit het boek om te bespreken, is volgens mij het gegeven van de kinderkruistochten. Hierover doen verschillende versies de ronde: sommigen geloven dat er twee kinderkruistochten waren, maar de meeste historici aanvaarden dit niet. Ook in het boek wordt op het einde duidelijk dat de tocht geen kinderkruistocht was, maar wel een slavenhandel.


De kinderkruistochten

In het voorjaar van 1212 vertrokken er twee kinderkruistochten richting het Heilig Land. In de bronnen waar de kinderkruistochten als ‘echt gebeurd’ aangenomen worden, worden deze twee tochten beschreven.

In Frankrijk zou Etienne, een 12-jarige herdersjongen uit het stadje Clocys, een boodschap gekregen hebben van Christus. Etienne verzamelde duizenden kinderen in en rond Vendôme om naar het Heilig land te trekken. Tijdgenoten spreken van 30.000 jongens, van wie niet één ouder dan 12 jaar. Vele kinderen stierven onderweg van honger of van dorst. Anderen probeerden terug te keren naar huis. Maar het grootste deel van deze kruistocht bereikte toch Marseille. De hele expeditie trok dadelijk naar het strand om te zien hoe de zee voor hen zou wijken.

Maar het mirakel bleef uit.


Sommige kinderen trokken teleurgesteld weer naar huis. De meeste bleven echter bij Etienne. Na enkele dagen boden twee kooplui uit Marseille hun diensten aan. Zij stelden zeven schepen ter beschikking om de kinderen gratis over te brengen naar Palestina. Het zou achttien jaar duren vooraleer nog iets van hen werd gehoord.

Toen kwam een priester met het verhaal dat de Arabieren de schepen overvallen hadden en alle kinderen verkocht waren als slaven. Hijzelf was bij de kinderen gebleven en werd later vrijgelaten door de Arabieren.

In Duitsland begon een zekere Nikolaas te preken in Keulen. Net als Etienne zei hij dat de kinderen meer succes zouden hebben dan volwassenen en dat de zee voor hen zou wijken. Het grote verschil was dat de Duitse kinderen het Heilig Land zouden veroveren door de bekering van de ongelovigen en niet door geweld, zoals Etienne verkondigde. Na enkele weken was een leger van kinderen verzameld in Keulen. Zij waren ouder dan de Fransen en er waren veel meer meisjes bij. Zij werden vergezeld door allerlei boeven en prostituees die in de hele expeditie wel meer zagen dan een religieuze bedoening.

Zo’n 20.000 Duitse tieners trokken onder leiding van Nikolaas de Alpen over via de Mont-Cenis. Velen stierven onderweg. Toen zij in Genua aankwamen, werden zij zeer ontgoocheld door de zee, die ook hier niet wou wijken. Vele kinderen bleven in Genua, maar Nikolaas en de meeste van zijn volgelingen trokken verder langs de Italiaanse kust, in de hoop dat de zee zich wel ergens zou terugtrekken. Twee schepen namen in Pisa enkele kinderen op.

Wat er met hen gebeurd is, weet niemand. Nikolaas bereikte eindelijk Rome waar hij ontvangen werd door paus Innocentius III. Die zei de kinderen vastberaden dat het genoeg was geweest en dat zij naar huis moesten gaan. Wellicht bleven er toch velen in Italië, want uiteindelijk belandden slechts enkelen weer in het Rijnland.
Wat er met Nikolaas is gebeurd, weet niemand.

Andere bronnen vermelden enkel dat grote aantallen uit Frankrijk en Duitsland op kruistocht vertrokken. Ze strandden in Marseille en Genua waar ze de overtocht naar het heilige land niet konden betalen en door Marseillaanse en Genuaanse kooplieden als slaven aan de Arabieren in Egypte verkocht werden.


Historische Context

De kruisvaarders waren, zoals de naam van de Kinderkruistochten doet vermoeden, niet alleen kinderen. De aanduiding pueri die in de annalen van die tijd werd gehanteerd duidt niet enkel op kinderen, maar zou in die tijd ook hebben geduid op mensen tot ongeveer 28 jaar. Deze nuancering is in latere vertalingen verloren gegaan. Het woord “puer” zegt ook wat meer over de sociale status van de deelnemers dan over hun leeftijd. De deelnemers waren waarschijnlijk erg arme boeren die zich door geldgebrek genoodzaakt zagen hun land te verkopen en als landlopers en bedelaars verder gingen. De groeiende groep armen zorgden ervoor dat uitbuiting en misbruik tijdens het verrichten van zware lichamelijke arbeid steeds vaker voorkwam. De kruistocht werd gezien als een uitvlucht uit deze miserabele situatie.

Het woord ‘kinderkruistocht’ zou in deze visie berusten op een taalkundig misverstand. In middeleeuwse kronieken die deze kruistochten noemen wordt namelijk het woord pueri gebruikt. Door latere vertalers is dat vertaald als ‘kinderen.’ In de Middeleeuwen werd de term pueri echter ook wel gebruikt om ontheemde boeren en zwervers aan te duiden.

De ‘populaire’ kruistochten bestonden vaak naast de gebruikelijke kruistochten en hadden eveneens het doel Jeruzalem te bevrijden. Ze volgden echter een charismatische en profetische leider in plaats van een legerleider.

De kruistocht van 1212 was de eerste waarin de bevolking zelf het initiatief nam. De initiatiefnemers van deze kruistocht zagen het als hun taak de kruistocht te zuiveren van de wereldlijke leiders en ze terug te brengen naar de kern van de zaak: het uit de wereldlijke sfeer halen van dergelijke ondernemingen, zoals de rijken hadden gedaan met de toen dan toe vier grote kruistochten, en er opnieuw een geestelijke rite van maken. Volgens theologen als Alain van Lille (± 1128-1202) en Peter van Blois (± 1135-1203) waren de armen het meest zuiver van hart en dus het beste in staat om dergelijke ondernemingen tot een goed einde te brengen.

Deze populaire kruistocht viel in een tijd waarin binnen de religie werd gesproken over een terugkeer naar de strikte armoede, in navolging van Jezus. Verschillende geestelijken predikten enthousiast over deze levenswijze, maar voor de rijke en hiërarchisch geleide kerk vormde ze een bedreiging. Een terugkeer naar een veel soberdere levenswijze zou minder inkomsten, en dus minder macht voor de kerk betekenen. De Kinderkruistochten waren in zeker zin een weergave van deze aanbidding van armoede en de daaruit ontstane afwijzing van rijkdom en macht

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Boek, Film en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

10 reacties op Kruistocht in Spijkerbroek – De Kinderkruistocht(en)

  1. Maria zegt:

    Goed stuk!
    Ik geloof zeker dat er een Kinderkruistocht bestaan heeft, en ik heb het boek ‘Kruistocht in spijkerbroek’ gelezen!
    Echt een ongelovelijk mooi verhaal, realisties met tint van Caritas (naastenliefde)
    Helaas was dat in het echt niet zo, maar het boek is ongelovelijk goeed, en als je het leest lijkt het echt alsof je meeloopt met de kruistocht.
    Bovendien voel je mee met Leonardo (mijn favoriete personage samen met Dolf) en Rudolf, de hoofdpersoon.
    Eigenlijk hoort het bijna bij een opvoeding, om dat boek te lezen.
    De film vind ik minder, omdat de personages veranderd zijn en het hele gevoel van de middeleeuwse trouwheid, vriendschap en caritas weg is.
    Maar de film is buiten dat wel leuk.
    Er is ook een musical van, waar de personages en de gevoelens wel in zitten, gelukkig 🙂
    Echt heel jammer dat ik de musical zelf niet gezien heb, maar aan youtube heb je ook veel.
    In ieder geval raad ik het boek zeer sterk aan, want dat is gewoon iets dat je moet lezen in je leven!!!!
    I love Kruistocht in spijkerbroek!

  2. Peter zegt:

    Maria je haalt me de woorden uit de mond!
    Het boek is echt ongelovelijk goed!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    😉
    🙂

  3. Jasmine zegt:

    Wat betekend Caritas, naastenliefde toch?
    Maar ja het boek is geweldig!

  4. Liza zegt:

    Ik heb de musical gezien! echt geweldig! is wel een tijdje geleden maar ja… wel balen als je het niet gezien hebt, maar ja aan youtube heb je ook veel hoor!
    🙂 😉

  5. monaxxx26 zegt:

    leuk artikel ik geloof ook dat er een echte kinderkruistocht bestaan heeft!

  6. joski56 zegt:

    Lezen jullie eigenlijk wel wat ik hier schreef. De kinderkruistochten hebben echt bestaan (zie hierboven)
    Zoals je ziet is de film voor mij slechts een aanleiding om het over “the real thing” te hebben.

  7. Maria zegt:

    Joski56 je hebt gelijk maar ik zeg alleen maar dat ik het boek het mooiste vond. En ik zeg ook alleen maar als ‘steuntje’ dat de kinderkruistochten bestaan hebben, omdat dommige het niet geloven, snap je. En ik denk dat de andere dat ook zo bedoelen.

  8. Maria zegt:

    Ik bedoelde sommige.
    Ik vind het trouwens ook onrealisties dat mensen zeggen dat de kinderkruistochten niet echt bestaan hebben maar dat is mijn mening.

  9. Maria zegt:

    De kinderkruistochtenhebben bestaan en werden gevormt door kinderen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s