L’affaire Ranucci – le courage d’une mère

Heloise Ranucci is de enige die in de onschuld van haar zoon Christian, beschuldigd van de brute moord op een kind van acht jaar, gelooft….

De film gaat over de heldenmoed van een moeder die rotsvast gelooft in haar zoon, ook wanneer alle schijn tegen hem is. Hier gaat het niet zozeer om de feiten, het relaas van wat er eigenlijk is gebeurd, maar wel om het drama van een moeder die haar enige zoon dreigt te verliezen. De film pleit niet voor de onschuld van Ranucci, maar door te wijzen op de onwaarschijnlijkheden in het onderzoek en de argumentatie is deze film een aanklacht tegen de doodstraf.

De hoofdrol is voor Catherine Frot : “Het idee om de zaak Ranucci door de ogen van zijn moeder te bekijken leek erg origineel en interessant. Ik was meteen gewonnen om dit tragische verhaal mee te vertellen. Ik was ook benieuwd hoe deze vrouw heeft geleefd met dit drama. Het scenario raakte me echt en ik aanvaardde deze rol. “


De Feiten

Juni 3, 1974, 10 uur 50

Marie-Dolores, 8, speelt met haar broertje Jean-Baptiste, 6 jaar en twee kleinere buren voor hun huis in de cité Sint-Agnes te Marseille. Een man in een auto stopt en vraagt om hulp om zijn zwarte hond die net is ontsnapt, terug te vinden. De man vertrekt met Maria Dolores en haar broer vertrekt in de tegenovergestelde richting. Wanneer Jean-Baptiste enkele minuten later terugkeert is de onbekende verdwenen met zijn zusje.

Pierre Rambla, de vader van twee kinderen, belt de politie. Het onderzoek begint met het verhoor de kleine Jean. Hij identificeert de auto van de onbekende als een Simca 1100 licht grijze kleur. Een andere getuige, Eugene Spinelli, 36, garagist-carrosier, zegt dat hij een meisje zag zitten in een grijze Simca 1100 naast een man van in de dertig.

Verkeersongeluk

Dezelfde dag om 12.15 rijdt Vincent Martinez op de RN 96 richting Toulon. Op het kruispunt van de “la pomme” wordt hij aangereden door een grijze Peugeot 304 die, aan zeer hoge snelheid en zonder stoppen, het kruispunt oprijdt. Ondanks de schok rijdt de Peugeot verder naar links in de richting van Marseille. Even later komen Alain Aubert en zijn vrouw aan op de plaats van het ongeval. Vincent Martinez vraagt hen om de Peugeot te volgen en het plaatnummer te noteren.

Een paar minuten later, aan de rand van een RN 8, zien het echtpaar Aubert de grijze Peugeot die in de gracht is gereden terwijl de bestuurder ontsnapt naar het bos. Zij noteren het registratienummer (1369 SG 06) en het keren terug naar het kruispunt “la pomme” om het nummer aan Martinez te melden.

Om 17 uur, in een paddestoelkwekerij op 2 km afstand van het kruispunt wordt Rahou Mohamed, die ter plaatse woont, door een jonge man gevraagd om zijn voertuig (De Peugeot 304 Coupe) te helpen vrijmaken. Het is in de “champignionnière” vastgelopen in de modder in de galerie. Hij zegt dat hij had er was voor een picknick.

Bijgestaan door Mohamed Rahou en diens ploegbaas Guazzone geraakt de jonge man weg en hij verlaat het toneel in de richting van Nice rond 18 uur.

Op de ochtend van 4 juni 1974 kondigt de pers de ontvoering van Maria Dolores aan. Alain Aubert belt naar de politie van Roquevaire en vertelt hen dat de jonge man die hij zag vluchten naar een groot pak droeg.

Ontdekking van het lichaam

In de vroege namiddag organiseert de politie een zoekactie in het gebied beschreven door Alain Aubert. Zij vinden in de galerij van de paddestoelkwekerij, waar de Peugeot de dag ervoor vastzat, een rode trui. Een snuffelhond leidt de speurders tot op een paar meter van een lichaam, verborgen in een struiken in de buurt van de weg. Het is het lichaam van Marie-Dolores Rambla.

Uit de eerste vaststellingen blijkt dat het meisje meerdere malen werd gestoken (met een mes), maar dat ze geen seksueel geweld heeft ondergaan.


Arrestatie van Christian Ranucci

Geïdentificeerd door zijn nummerplaat, wordt Christian Ranucci, een verkoper van 20 jaar, gearresteerd in zijn huis in Nice op 5 juni 1974, laat op de middag. In “Garde à Vue” geeft hij zijn weglopen toe, nadat de auto was vastgeraakt in de gracht na het ongeluk, maar verder ontkent hij elke betrokkenheid bij de moord op Maria Dolores.

Het onderzoek begint

In zijn eerste verklaringen beweert hij dat hij gestopt is ongeveer een kilometer na het kruispunt omdat zijn voorwiel tegen de carrosserie sleepte en dat hij de paddestoel galerij is binnen gereden om op zijn gemak te zijn voor de herstelling..

Op 6 juni 1974, wordt Ranucci overgebracht naar de gebouwen van het bisschoppelijk paleis, het hoofdbureau van politie in Marseille. Commissaris Alessandra besluit om de verdachte te confronteren met de twee getuigen van de ontvoering. Noch Jean-Baptiste Rambla, noch Eugene Spinelli herkennen in Ranucci de man die ze gezien hebben op 3 juni .

Bovendien komt het voertuig van Christian Ranucci niet overeenkomen met de Simca 1100 herkend door twee getuigen en in het bijzonder door Eugene Spinelli, een carrosier en dus toch een geloofwaardig deskundige terzake. Tenslotte blijkt ook de rode pull gevonden in de Champignionnière, gezien de maat, niet van verdachte te kunnen zijn.

Om 12 uur, wordt Christian Ranucci getoond aan de echtgenoten Aubert, omringd door verschillende inspecteurs. Ze zijn niet in staat hem te herkennen.

Een uur later, stelt commissaris Alessandra, deze keer alleen aanwezig de verdachte, hem nogmaals voor. Beide getuigen van het ongeval weten hem deze keer wel te identificeren.


Een vreemde getuigenis

Vreemd genoeg evolueert de getuigenis van Alain Aubert na deze confrontatie.. Hij vertelt de politie dat hij Christian Ranucci een kind, gekleed in witte korte broek uit zijn voertuig zag slepen, en het bij de arm op de heuvel zag trekken. Madame Aubert van haar kant zegt gehoord te hebben dat het kind met schrille stem vroeg ”Wat doen we?”.

Men kan zich afvragen hoe een “groot pak” op een paar uur tijd “een het kind met schrille stem” kan worden. Bovendien is het onmogelijk dat Christian Ranucci in staat was om een kind uit de wagen te trekken langs de rechter deur van zijn auto, daar deze geblokkeerd was na de botsing. Het deskundige rapport bevestigt dit.

Ondanks de tegenstrijdigheden, neemt de zaak een paar uur later een totaal andere wending met een bekentenis van Ranucci.

Een extravagante bekentenis

In de namiddag van 6 juni 1974, besluit Christian Ranucci “zijn geweten te verlichten “en bekent hij de ontvoering en moord op Maria Dolores. Hij tekent een kaart van de plaats van de ontvoering en toont de politie de plaats van het moordwapen, een stilettomes.

Er zijn echter veel tegenstrijdigheden in zijn bekentenis:

1 – Het plan: de plaatsbeschrijving van de ontvoering zoals getekend door de verdachte is vrij banaal en vergeet een zeer herkenbaar gegeven: een reusachtige boom die de plaats domineert.

2 – Het mes : het mes gevonden op 6 juni 1974 om 19 u 30 in de buurt van de paddestoelgalerij wordt reeds vermeld in het PV van de inbeslagname van de vorige dag in de champignionnière.. Hoe kan dit dan een dag later worden “ontdekt” onder een stapel van verdorde bladeren en mest volgens de aanwijzingen van Ranucci?

3 – Het geschreeuw van het meisje: In zijn bekentenis zegt Ranucci dat hij Maria Dolores in paniek heeft gestoken, omdat ze verschrikkelijk huilde toen hij haar naar de struiken bracht. Maar in hun getuigenis verklaren het echtpaar Aubert dat het kind rustig was en dat zij geen geschreeuw hebben gehoord, alleen een vraag met schrille stem “Wat doen we?”.

Instructie afgrerond.

Verschillende elementen laten toe te denken dat het onderzoek in deze zaak niet is gebeurd met de nodige onpartijdigheid zoals vereist door de wet.

De onderzoeksrechter Ilda di Marino heeft Ranucci slechts vijf keer gesporken, waaronder tweemaal in het bijzijn van zijn advocaat. Dit lijkt erg weinig voor een dergelijk dossier.

Daarbij betreft de wedersamenstelling van de gebeurtenissen enkel het ongeval en de plaats waar men het lichaam ontdekte. En deze gebeurde op een drafje, officieel om veiligheidsredenen. De onderzoekers hebben zich niet begeven naar de plaats van de ontvoering in Marseille, waar geen enkele getuige Christian Ranucci heeft herkend.


Een “Last Minute” getuige.

Kort na het afsluiten van het onderzoek ontmoet mevrouw Mathon, de moeder van Christian Ranucci in de spreekruimte van de gevangenis Jeannine Mattei, wiens zoon ook is opgesloten in “les Baumettes”. Zij heeft het over een man met een rode trui, met een Simca 1100, die heeft geprobeerd om haar dochter te ontvoeren evenals een ander kind uit de stad. Hij vroeg hen of ze wilden helpen om zijn hond te vinden. Geconfronteerd met Ranucci, kunnen beide kinderen hem niet herkennen als de man met de rode trui. Dit brengt het totaal van getuigen die Ranucci niet herkent op zes.

Daarnaast komt nog dat Mevr. Mathon verneemt dat de politie Ms Mattei gevraagd heeft om naar de begrafenis van Maria Dolores te gaan en te kijken of ze in de menigte de man die had geprobeerd haar dochter te ontvoeren kan zien.

Geconfronteerd met dit ontlastend bewijs, vraagt de Procureur de la République van Marseille een bijkomend onderzoek en wordt mevrouw Mattei opnieuw gehoord in het paleis.

Op geheimzinnige wijze verdwijnen de klacht dat ze had neergelegd als gevolg van de poging tot ontvoering van haar dochter en het verslag van de hoorzitting bij de politie.

Het proces

Op 9 maart 1976 begint het proces van Christian Ranucci bij het Hof van Assisen te Aix en Provence. Het proces begint tevens in de zeer bezwarende context van de moord op kleine Philippe Bertrand door Patrick Henry, enkele maanden tevoren. Dit betekent dat het publiek echt het vel wil van de moordenaar van Maria Dolores.

Christian Ranucci wordt verdedigd door drie advocaten: Meester Lombard, Meester Forsonney en Meester Fraticelli. Maar van bij het begin gaat de laatstgenoemde zich desolidariseren van zijn twee confraters en hij weigert de vrijspraak te pleiten zoals de anderen. Hij is er van overtuigd dat dit standpunt niet kan worden hardgemaakt.

Gedurende zijn proces toont beschuldigde zich nogal arrogant en ontkent hij het hele dossier. Zijn bekentenis werd hem, zegt hij, gedicteerd door de politie. Zijn gedrag maakt een rampzalige indruk op de juryleden.

Het getuigenis van Aubert, ondanks zijn tegenstellingen, is vlekkeloos en versterkt alleen maar de overtuiging van de toehoorders.

De meestertroef in de strategie van het pleidooi voor Ranucci, de getuigenis van mevrouw Mattei, is een echte catastrofe. Zozeer zelfs dat ze zal worden uitgejouwd wanneer ze het Hof van Assisen verlaat. Het ontbreken van de notulen van de verhoren in het gerechtsgebouw spelen tegen haar.

Uiteindelijk wordt Christian Ranucci ter dood veroordeeld, bevestigd door het Hof van Beroep 17 juni 1976.

Het verzoek om presidentiële gratie werd afgewezen door Valery Giscard d’Estaing en Christian Ranucci wordt geëxecuteerd 28 juli 1976.

Een link met de zaak Fourniret ?

De zaak-Ranucci werd een symbooldossier voor de tegenstanders van de doodstraf in Frankrijk. En tot op de dag van vandaag blijven critici vraagtekens plaatsen bij de schuld van de 22-jarige handelsreiziger uit Nice. Tot twee keer toe hebben sympathisanten – waaronder Héloise Mathon, de moeder van Chistian die altijd in de onschuld van haar zoon is blijven geloven – geprobeerd het proces te laten herzien, maar telkens tevergeefs. Er kwam geen tweede proces, zoals er na de voordeling ook geen gratie kwam van de toenmalige Franse president Valéry Giscard d’Estaing.

Toen hij zijn hoofd onder het mes van de guillotine legde op de binnenkoer van de gevangenis van Marseille, waren zijn laatste woorden: ,,Ik ben onschuldig. Rehabiliteer mij.” In brieven naar zijn moeder had hij eerder al geschreven: ,,Ik heb het grote lot van het ongeluk gewonnen, zonder ook maar een ticketje te kopen.”

Ongeval met vluchtmisdrijf

Nu is er een nieuwe strohalm voor de sympathisanten: de Franse seriemoordenaar Michel Fourniret. Binnen dit en een jaar moet ,,het monster van de Ardennen” in het Noord-Franse Charleville-Mézières terechtstaan voor zeven ontvoeringen van en moorden op jonge meisjes. Onder de slachtoffers was onder meer Elisabeth Brichet, het meisje uit Namen dat twaalf jaar was toen ze in 1989 door Fourniret werd omgebracht.

Het parket van Dinant heeft de jongste jaren al drie keer informatie doorgespeeld aan de Franse speurders over een mogelijke link tussen het dossier-Ranucci en Michel Fourniret. Eerst was er een verklaring uit 2003 van iemand die de twee dossiers met elkaar in verband bracht. Dan was er een – volgens de procureur van Dinant – ,,knettergekke” brief. ,,Allemaal niet bijster overtuigend”, vond de procureur van Dinant Arnoud d’Aspremont Lynden. Maar enkele dagen geleden ontdekte een fotograaf van de krant La Provence uit Marseille in zijn archief een foto van de assisenzaak tegen Ranucci. En wie leek daar tussen het publiek te staan? Een man die grote gelijkenissen vertoonde met de jonge Michel Fourniret.


De Franse seriemoordenaar ontkent zelf, via zijn Franse advocaat, dat hij ten tijde van de ontvoering van Maria-Dolores Rambla in de buurt van Marseille was. De zaak begint op 3 juni 1974, kort voor de middag. Maria-Dolores Rambla (8) en haar broertje Jean (6) spelen die dag tussen de appartementsblokken van de cité Saint-Agnes, een van de arbeiderswijken rond Marseille. ,,Een man kwam met ons praten. Hij vroeg mij te helpen bij het zoeken van zijn grote, zwarte hond”, vertelt Jean achteraf. ,,Ik ben het gebouw rond gelopen op zoek naar de hond. Maria-Dolores is bij de man gebleven. Toen ik terugkwam waren ze allebei verdwenen.”

Twee blinden op de snelweg

Een buurtbewoner zal later aan de politie verklaren hoe hij een meisje heeft zien instappen in een lichtgrijze Simca 1100. De man achter het stuur was een grote jongeman van een jaar of dertig. Twee dagen later wordt het lichaam van het meisje teruggevonden in een bosje. Ze is met messteken en met een zware slag op het hoofd om het leven gebracht.

Kort nadien staat de politie voor de deur van Héloise Mathon in Nice. Ze komen voor haar zoon. De jongeman is door verschillende getuigen in de buurt van Marseille gesignaleerd, waar hij een ongeval met vluchtmisdrijf heeft veroorzaakt. Christian Ranucci ging gewillig mee, ervan overtuigd dat de agenten hem alleen wilden ondervragen over de ongevalletje. Hij zal nooit meer thuis komen.

Na een lange, keiharde ondervraging van zowat twintig uur gaat de jongeman door de knieën. Het is een vreemde bekentenis, van een jongeman die compleet murw ondervraagd is. Zo zegt Ranucci achteraf tegen zijn moeder: ,,Er zijn te veel getuigen, te veel bewijzen. Ik moet het gedaan hebben.”

Er zit ook een vreemde evolutie in sommige cruciale getuigenverklaringen. Het koppel dat hem zag wegrijden na het auto-ongeval vertelt hoe ze Ranucci even verderop een pak uit zijn auto zagen nemen. In een latere verklaring wordt dat pak ,,een meisje”. Nog een verklaring later beschrijven ze in detail de kleren van het meisje, nadat die beschrijving eerder al in de pers was verschenen.

Ranucci trekt zijn bekentenis weer in. Bovendien wordt hij niet herkend door de broer van Maria-Dolores, noch door de andere getuige. Dat maakt dat hij vol zelfvertrouwen naar de rechtbank stapt, in de overtuiging dat de jury hem daar zal vrijspreken. Hij koos tijdens het proces dan ook voor een totaal verkeerde houding. Hij gedroeg zich zo kwaad, agressief en hautain dat hij de jury helemaal tegen zich in het harnas joeg.


De Franse auteur Gilles Perrault omschrijft het proces achteraf zo: ,,De publieke opinie en Christian Ranucci waren als twee blinden die op de autosnelwel op elkaar af stormden, allebei ervan overtuigd dat er geen obstakel in de weg zou kunnen staan.” Het Franse gerecht zit niet te wachten op nieuwe heisa rond het oude dossier-Ranucci. Het heeft met het geknoei in het pedofiliedossier van Outreau al genoeg negatieve publiciteit over zich heen gekregen. Het moet gezegd dat de mogelijke link tussen het dossier-Ranucci en Michel Fourniret voorlopig nog erg mager is. En het is inderdaad zo dat de naam van Fourniret met heel veel dossiers in verband wordt gebracht.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Boek, Film en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s