The long walk home (1990)


Rosa Louise Parks-McCauley (Tuskegee, Alabama, 4 februari 1913 — Detroit, Michigan, 24 oktober 2005), beter bekend als Rosa Parks, was een Amerikaans burgerrechtenactiviste. Ze staat vooral bekend om het feit dat ze in 1955 weigerde haar zitplaats in een bus af te staan aan een blanke medepassagier.

Parks werd geboren in Tuskegee, Alabama. Ze werkte het grootste deel van haar leven als naaister. Begin jaren ’50 werd ze actief in de Amerikaanse burgerrechtenbeweging. Ze werkte ook als secretaresse voor de NAACP in Montgomery. Op 1 december 1955 weigerde ze om haar zitplaats in een bus af te staan en achter in de bus te gaan zitten, zoals de wet in Alabama dat toen voorschreef. De politie werd erbij geroepen en Parks kreeg een boete van $10. Toen ze weigerde te betalen, werd ze gearresteerd en in februari 1956 berecht voor verstoring van de openbare orde.

Martin Luther King kreeg lucht van de zaak, en begon de geweldloze “Montgomery-busboycot”, waardoor het busbedrijf bijna failliet ging en uiteindelijk de scheiding van blanken en zwarten in haar bussen moest afschaffen. Dit leidde tot meer protesten tegen de rassensegregatie. Intussen was de rechtszaak van Rosa Parks bij het Amerikaanse Hooggerechtshof beland, dat haar in het gelijk stelde en de scheiding tussen blanken en zwarten ongrondwettig verklaarde.

Begin jaren ’60 verhuisde Parks naar Detroit, waar ze tot haar dood woonde. Tussen 1965 en 1968 werkte ze als staflid voor John Conyers, lid van het Huis van Afgevaardigden. In 1999 kreeg de Amerikaanse band OutKast een Grammy Award voor de single “Rosa Parks”, vernoemd naar haar. Parks zelf was echter niet blij dat haar naam gebruikt werd en spande een rechtszaak aan tegen OutKast. Ze was van mening dat haar naam onwettelijk werd gebruikt om hun muziek te promoten en had problemen met de obscene tekst. Bij de zaak werd ook rechter Johnnie Cochran betrokken. Eind 1999 werd de zaak door de rechter afgehandeld, die de klachten van Parks ongegrond vond.

In 2004 bleek uit een medisch rapport dat ze leed aan dementie. Ze overleed uiteindelijk een jaar later in haar slaap. Als eerste vrouw in de geschiedenis van de Verenigde Staten werd haar lichaam tenslotte opgebaard in het Capitool, een eer die normaal gesproken alleen aan presidenten en enkele oorlogshelden gegund is.


Op 2 november 2005 vond in de Greater Grace Temple Church een herdenkingsdienst plaats met als sprekers onder andere Bill Clinton, voordat Parks bijgezet werd in de Woodlawn Cemetery bij haar echtgenoot en moeder.


THE LONG WALK HOME

De film nu speelt zich af in Montgomery, Alabama tijdens de Montgomery-busboycot en vertelt het verhaal van Goldberg als Odessa Cotter, een Afro-Amerikaanse meid, die werkt bij de rijke blanke vrouw Miriam Thompson, vertolkt door Spacek. Het verhaal wordt verteld vanuit het standpunt van Miriams dochter Mary Catherine, waarvoor Odessa kindermeid is. Odessa en haar familie worden geconfronteerd met alle typische sociale problemen van zwarte Amerikanen: armoede, racisme, geweld en discriminatie op basis van hun huidskleur.


Wanneer door de busboycot Odessa niet met de bus naar haar werk kan, wordt zij verplicht de weg te voet af te leggen. Haar werkgeefster Miriam Thompson stelt haar voor om haar twee dagen per week te vervoeren, zodat zij op tijd kan komen en de gevolgen van de “lange weg naar huis” kan vermijden. Maar de boycot houdt aan. De spanningen groeien en Odessa naar haar werk vervoeren wordt een probleem voor de blanke vooraanstaande leden van de gemeenschap en voor Miriams echtgenoot. Miriam wordt geconfronteerd met de keuze tussen doen wat zij denkt dat goed is of toegeven aan de druk van haar man en haar vrienden. Na een gevecht met haar man, besluit Miriam haar hart te volgen en wordt zij actief in een groep carpoolers voor andere arbeiders zoals Odessa. In de emotionele slotscène van de film, sluiten Miriam en Mary Catherine zich aan bij Odessa en andere actievoerders.

DE FEITEN

De Montgomery-busboycot was een politiek protest in 1955 in Montgomery, Alabama bedoeld als protest tegen de racistische scheiding in het openbaar vervoer in de stad. De boycot leidde uiteindelijk tot een beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof, die in 1956 de rassenscheiding in bussen in Alabama ongrondwettelijk verklaarde.


Op donderdag 1 december 1955 werd Rosa Parks gearresteerd nadat ze in de bus als zwarte vrouw geweigerd had haar zitplaats af te staan aan een blanke man, zoals de toenmalige wet voorschreef. In Montgomery gold toen de wet dat de voorste zitplaatsen voor blanken waren gereserveerd. Bij drukte kon de buschauffeur eisen dat de zwarte passagiers naar achteren gingen, zodat er voorin de bus ruimte was voor de blanke passagiers. Overigens was de grens tussen voor en achter niet scherp gedefinieerd en de stoel waarop Rosa Parks zich bevond zich toen ze weigerde plaats te maken, in het grensgebied.

Parks werd schuldig bevonden en veroordeeld tot $10 dollar boete, alsook tot het betalen van $4 proceskosten. Parks ging tegen deze straf in beroep.

Op 9 december 1955 kreeg Jo Ann Robinson een telefoontje van Fred Gray, één van de twee zwarte advocaten in Montgomery. Gray informeerde Robinson dat Parks gearresteerd was. Die hele nacht werkte Robinson aan het maken van 35.000 strooibrieven, waarop te lezen stond:

“Opnieuw is een zwarte vrouw gearresteerd en in de gevangenis gegooid omdat ze weigerde in de bus op te staan zodat een blanke kon gaan zitten. Dit is de tweede keer sinds de zaak Claudette Colvin dat een zwarte vrouw gearresteerd is voor hetzelfde feit. Dit moet stoppen. De zaak van de vrouw komt maandag voor. Wij vragen daarom iedere zwarte om maandag uit de bussen te blijven uit protest tegen de arrestatie en de rechtszaak. Neem niet de bus op weg naar het werk, naar de stad, naar school of waar dan ook naartoe op maandag…”

De volgende ochtend werd tijdens een ontmoeting in een kerk met een nieuwe dominee in de stad, Martin Luther King, Jr., besloten tot een boycot van al het openbaar vervoer als een protest tegen de scheiding van rassen in bussen.


De boycot bleek bijzonder effectief. Het openbaar vervoer verloor zoveel passagiers dat het leidde tot ernstige economische problemen. In plaats van met de bus te rijden, organiseerden mensen een carpool-systeem waarin vrijwilligers met auto’s mensen naar verschillende bestemmingen brachten. Ook sommige blanken vervoeren hun zwarte personeel, al is onduidelijk of dit uit sympathie met het doel van de boycot gebeurde of uit eigenbelang. De stad Montgomery riep als een reactie verzekeringsmaatschappijen op om auto’s die voor carpoolen werden gebruikt niet meer te verzekeren. De leiders van de boycot sloten daarop een overeenkomst met verzekeringsmaatschappij Lloyd’s of London.


Zwarte taxichauffeurs rekenden tijdens de boycot tien dollarcent per rit, een tarief vergelijkbaar met de prijs van een buskaartje. Het stadsbestuur beval hierop dat taxichauffeurs die minder dan 45 cent voor een rit vroegen een boete moesten krijgen. Andere boycotters gingen fietsen, lopen of verplaatsten zich liftend of zelfs per ezel om op hun bestemming te komen. Tijdens het spitsuur waren de voetpaden langs de wegen overvol, maar in de bussen zaten nauwelijks passagiers. Zwarte kerken uit het hele land zamelden geld in om de boycot te steunen door bijvoorbeeld schoenen aan te schaffen om versleten schoenen te vervangen.

Als reactie werden blanken massaal lid van de White Citizens’ Council, een blanke beweging die net als de Ku Klux Klan soms geweld gebruikte. De huizen van Martin Luther King en Ralph Abernathy werden in brand gestoken en sommige boycotters werden gemolesteerd.


156 boycotters werden gearresteerd voor het “hinderen” van een bus op grond van een wet uit 1921. Eén van de arrestanten was King. King werd veroordeeld tot 500 dollar boete of 386 dagen dwangarbeid. Het gevolg van dit vonnis was dat de boycot nationale aandacht kreeg.

Uiteindelijk bevestigde het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten een vonnis van een lagere rechtbank uit Alabama dat de raciale scheiding in bussen ongrondwettelijk noemde. De stad Montgomery bepaalde hierop dat zwarten in bussen konden zitten waar ze wilden.
De boycot was één van de eerste overwinningen voor de burgerrechtenbeweging en maakte van Martin Luther King een nationale bekendheid.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Film en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s