Goodfellas (1990)

Goodfellas (of GoodFellas) is een Amerikaanse gangsterfilm uit 1990, geregisseerd door Martin Scorsese. De film staat bekend als één van de grote misdaadfilms zoals ook The Godfather en Scarface. De film staat bekend om het geweld wat er in grote mate in voorkomt. Ook is de film enige tijd recordhouder geweest van de meeste scheldwoorden in één film. “Fuck” komt er bijvoorbeeld 246 keer in voor, voornamelijk gebruikt door het opvliegende personage Tommy, gespeeld door Joe Pesci.

Het scenario van de film is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Henry Hill, waar mede-scenarist Nicolas Pileggi een boek over schreef.

De openingsscène is onvergetelijk: Ray Liotta, Joe Pesci en Robert DeNiro rijden over een anonieme snelweg. Ze horen iets – een lekke band? – en besluiten aan de kant van de weg te gaan om te kijken. Het is geen lekke band; het is de bebloede, rochelende figuur in hun kofferbak die dood had moeten zijn en nog leeft. Pesci haalt een gigantisch mes tevoorschijn en steekt hem een aantal keer. Daarna beschiet DeNiro hem nog driemaal. Liotta bekijkt hen met een min of meer verdwaasde blik.

‘Toen ik twaalf was, was mijn ambitie: gangster worden, een wiseguy. Het was beter een wiseguy te zijn dan de president van Amerika. Een wiseguy zijn betekende: de wereld bezitten.’ – Henry Hill Wiseguy vertelt het fascinerende en gewelddadige verhaal van Henry Hill, een voormalig topgangster van de maffia. Op ontnuchterende wijze beschrijft Pileggi diens leven, een leven vol geweld, brasserijen, vrouwen en codes of honor. Henry Hill weet waar lijken begraven liggen, en onderging het getuigenbeschermingsprogramma om zijn eigen leven te redden.

De maffia was niet blij met hetgeen Hill opbiechtte in Wiseguy: afpersing, brandstichting, gijzeling, moord en de overval op het John F. Kennedy Airport op 11 december 1978, waarbij Hill betrokken was, en die op dat moment het grootste geldbedrag buitgemaakt op Amerikaanse bodem opleverde: vijf miljoen dollar in cash en een miljoen in juwelen. Hill wordt nog altijd door de mob gezocht.

De half-Ierse, half-Italiaanse Henry Hill (Liotta) wil al van jongs af aan bij de maffia. Hij begint als loopjongen en door de jaren heen krijgt hij steeds grotere klussen. Hij valt hierbij onder de hoede van Jimmy Conway (De Niro), een oude rot in het vak. Henry verdient bakken met geld en alles gaat op rolletjes. Na een paar jaar komt Henry erachter dat Jimmy buiten de maffia om ook nog wat zaakjes heeft lopen en hij merkt dat hij ook een beetje voor zichzelf moet gaan zorgen als hij wil blijven overleven in de harde maffiawereld.

Liotta speelt Henry Hill, een jongen uit de Bronx die op zijn dertiende auto’s gaat parkeren en gekaapte sigaretten verkoopt voor de maffia die hij voordien gadesloeg aan de overkant van de straat. Het leventje van de georganiseerde misdaad is voor hem een droom: hij ziet mannen die veel geld vangen voor weinig inspanningen, die gerespecteerd worden in de buurt, en bovenal mannen die ergens bijhoren, die deel uitmaken van een familie die alle andere families overstijgt.

We volgen Hill over een periode van bijna dertig jaar: zijn vriendschap met Tommy (Joe Pesci), een driftige dwerg die je voor een verkeerd woord kapot maakt, en met Jimmy (DeNiro), een “gentleman” boef die op zijn manier gevaarlijker is dan Tommy, aangezien zijn agressie verborgen gaat onder een glimlach. De hele buurt staat onder de bescherming van Paulie (Paul Sorvino), de godfather die van alles een stukje meepikt en zonder wiens toestemming er niets gebeurt.

Henry is gewillig en loyaal, Tommy maakt ze af en Jimmy trekt ongemerkt maar o zo gewiekst aan de touwtjes. De vrouwen horen thuis te zitten en te zwijgen, maar bepalen wel het slagen van manlief bij de mob.

Henry’s vrouw komt in opstand tegen het overspel van haar man – dat krijg je met die niet-Italianen – maar verkiest het luxe leventje uiteindelijk boven een eerlijk bestaan, net als haar ontsporende echtgenoot. Een moeilijke rol voor Lorraine Bracco, maar perfect gespeeld door deze rasactrice.

Uitendelijk koos Hill ervoor om een informant (spijtoptant) te worden om zo een bijna zekere executie door de mafia te ontlopen, of een (lange) gevangenisstraf voor zijn misdaden te voorkomen; zijn getuigenis leidde tot 50 veroordelingen.

DE ECHTE “GOODFELLAS”

Uit HUMO

In de lente van 1987 wipte Martin Scorsese even aan bij Marlon Brando. Onder het nuttigen van een goed glas weidde Marty uit over zijn nieuwste project: de verfilming van ‘Wiseguy’, Nicholas Pileggi’s bestseller over de tot FBI-informant omgeturnde maffiasoldaat Henry Hill. Brando luisterde aandachtig, plukte een stofje van de mouw van zijn kamerjas en schudde toen traagjes het hoofd: ‘Geen goed idee, Marty. Je hébt al een fantastische gangsterfilm gedraaid: ‘Mean Streets’. Doe eens iets helemaal anders!’ De cineast werd overmand door twijfel – als de Godfather spreekt, dan lúíster je – maar uiteindelijk sloeg hij de raad van Brando in de wind.

MARTIN SCORSESE «Na dat gesprek met Marlon heb ik mezelf drie jaar lang afgevraagd of het wel zin had om alwéér in die wereld te duiken. Uiteindelijk vond ik het antwoord bij John Ford. Zoals Ford zijn hele leven lang westerns heeft gemaakt, zo maak ík gangsterfilms. Het genre zit in mijn bloed; er is geen ontkomen aan.»

– Wat trok u precies aan in het verhaal van Henry Hill?

SCORSESE «Ik ben opgegroeid met mannen zoals hij. De échte maffiabazen heb ik nooit gekend, maar met het kleine grut, de kerels die onderaan de ladder stonden, wilde ik zelf weleens optrekken. En Henry was zo iemand. Met ‘Goodfellas’ heb ik geprobeerd een soort documentaire te maken over hun wereld: wat ze aten, hoe ze zich kleedden, naar welke nachtclubs ze gingen, hoe hun huizen eruitzagen, hun vrouwen, hun kinderen. Het is een film over een bepaalde levensstijl.»

– Als ‘Goodfellas’ één ding duidelijk maakt, dan is het wel dat de leden van de maffia met handen en voeten vastgeklonken zitten aan verstikkende regels en codes. Maak één foutje en je bent een lijk.

SCORSESE «Ja, dat is héél belangrijk. Kijk, die kerels zitten in de business om rijk te worden, níet om mensen te vermoorden. Maar wanneer iemand een fout maakt, dan komt de geldstroom in gevaar – en ja, dan moet er iemand uit de weg worden geruimd. Zo simpel is dat; dát zijn de regels. Eigenlijk gaat het er in Hollywood krék hetzelfde aan toe: draai vier flops op een rij en je wordt koudweg geëlimineerd. Ik heb het zelf mogen ondervinden.»

– Het succes van ‘Goodfellas’ kwam voor u precies op het juiste moment.

SCORSESE «In de jaren tachtig was ik kapot. ‘New York, New York’, ‘Raging Bull’, ‘The King of Comedy’, ‘After Hours’ – allemaal flops. Dankzij het succes van ‘Goodfellas’ kreeg ik eindelijk weer een beetje krediet. Ik heb de hel gezien, maar ik ben eruit geklauterd.»

Relatie met de Sopranos

Een aantal acteurs uit deze film spelen belangrijke rollen in de mafiaserie The Sopranos (1999-2007): Lorraine Bracco (Goodfellas: Karen Hill, The Sopranos: Jennifer Melfi), Tony Sirico (Goodfellas: Tony Stacks, The Sopranos: Paulie Walnuts), Michael Imperioli (Goodfellas: Spider, The Sopranos: Christopher Moltisanti), Frank Vincent (Goodfellas: Billy Batts, The Sopranos: Phil Leotardo)…

In Goodfellas wordt Spider (Michael Imperioli) in de voet geschoten. In de Sopranos schiet Christopher Moltisanti (Michael Imperioli) een Pizzabar uitbater in de voet

Als Christopher begint over het schrijven van een maffia scenario voor Hollywood, wordt Tony kwaad en zegt hij; ‘What are you gonna do, go Henry Hill on me now?


De openingsscène van de meeste seizoenen van The Sopranos is ook identiek aan de laatste scène van Goodfellas: het hoofdpersonage die in zijn badjas de krant gaat ophalen vooraan de oprit naar de garage.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Film, Mafia en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Goodfellas (1990)

  1. A great movie.

    I had no idea there were so many connections to “The Sopranos”.

    I just found out why I keep getting this film mixed up with “Casino”:
    1) They were both directed by Martin Scorsese
    2) They both star Robert De Niro and Joe Pesci as gangsters
    3) They both span several decades of organized crime
    4) They both set records for use of the word “fuck” (Casino had 422).

    “Casino” is now on the list.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s