Het Drama van Meensel-Kiezegem


Op zondag 30 juli 1944 werd op het grondgebied Meensel, ergens nabij de grens met Binkom, Gaston Merckx door drie onbekenden doodgeschoten.

In Kiezegem hadden de landbouwersfamilies Merckx en Broos, elk met zes zonen en twee dochters, zich bij het uitbreken van de oorlog onmiddellijk en zo goed als volledig  bij de bezetter aangesloten. Ze maakten deel uit van collaborerende Nieuwe Orde-organisaties zoals het  VNV maar in het geval van Gaston Merckx ook van de Vlaamse Wacht.

Gaston Merckx was samen met drie vrienden te voet op weg naar de kermis in een naburig dorp (Attenrode-Wever).

Hij was één van de zonen van een pro-Duitse familie die een grote hoeve uitbaatte in de dorpskom te Kiezegem en was een gewezen lid van de collaborerende Fabriekswacht (bewaking van Duitse vliegvelden en militaire installaties).

De reactie hierop tart alle verbeelding, en maakte van deze landelijke gemeente met slechts +/- 900 inwoners het Oradour van het Hageland.

De moeder van Gaston zwoer wraak en eiste honderd gijzelaars voor de dood van haar zoon.

Op 1 augustus hielden gemaskerden en geüniformeerden een eerste razzia: 3 mannen (August Craeninckx, Petrus Vander Meeren en Oscar Beddegenoodts) werden neergeschoten, vier vrouwen, tien mannen , een meisje en een jongetje werden opgepakt. Aan de eerste razzia namen drie broers van Gaston deel. Gemaskerd duidden zij de woningen aan van de te arresteren personen.

“Sicherheitskorps ” o.l.v. Verbelen

Maar het ergste moest nog komen …

Waar de razzia van 1 augustus op kleine schaal verliep was deze van 11 augustus strategisch voorbereid. Het bevelschrift werd door het “Sicherheitskorps ” o.l.v. Verbelen uitgevaardigd.

Op vrijdag 11 augustus kwam de tweede vergeldingsactie. Vanaf 4 uur ‘s morgens werd de gemeente volledig van de buitenwereld afgesloten. 350 Duitsers en Gestapoleden omsingelden het dorp. Het ging om mannen van het Sicherheitskorps, twee afdelingen van de Vlaamse SS, 50 Duitse Feldgendarmen en een groep van de Vlaamse Wachtbrigade. Zij stonden onder leiding van de Vlaamse SSer Verbelen, Van Dijck en de Duitse SSer Höfle.
Gewapend met geweren en revolvers en negen mitrailleurs vormden ze drie gevechtsgroepen van elk honderd man…

Bijna de hele mannelijke bevolking van het dorp werd samengebracht op het speelplein van de zusterschool rond een indrukwekkend wapenarsenaal dat in de bossen van Meensel-Kiezegem was gevonden. Eén na één moesten de opgepakten voorbij de gemaskerde broers Albert en Marcel Merckx gaan die zich hadden vastgeketend aan twee verzetslui, Prosper Naetens en Alfons Hendrickx. Beide verzetslui waren duidelijk verschrikkelijk mishandeld en moesten bij elke aangehouden inwoner zeggen of hij al dan niet bij het verzet was.

Hoeve Schotsmans werd in brand gestoken omdat men vermoedde dat er een Canadese piloot verstopt zat en de boer kwam om in de vlammen.

De trieste balans van beide vergeldingsacties was verbijsterend, 4 mensen ter plekke vermoord, 63 inwoners stierven in concentratiekampen en 28 gijzelaars van wie 9 vrouwen en meisjes overleefden de tragedie.

Juist voor de bevrijding van de streek werden de meesten naar het concentratiekamp van Neuengamme gevoerd. Van het totaal van 95 gijzelaars zijn er slechts 28 levend weergekeerd.  Slechts acht hebben het kamp van Neuengamme overleefd. De zwaarste tol heeft dit kleine dorp moeten betalen zonder aanwijsbare reden.

Na de bevrijding werd de hoeve van de familie Merckx in brand gestoken. Leden van de familie werden tot gevangenisstraffen veroordeeld. In Augustus 1945 vermoedde een teruggekeerde overlevende van de kampen dat een broer van Gaston Merckx op een welbepaalde hoeve verboren was. Een commando van ex-weerstanders overviel bij nacht de hoeve. De boer, die geen collaborateur was, werd daarbij om onduidelijke reden neergeschoten. De hoeve werd in brand gestoken om de verborgen collaborateur te dwingen zijn schuilplaats te verlaten. Buiten de boer was er echter niemand aanwezig op de hoeve.

Daardoor wordt het ook vernoemd, samen met Oradour als één van zwaarst getroffen gemeenschappen.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Boek, Oorlog en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s