Vangheluwe spreekt…maar had beter gezwegen – 14 april 2011

Ik wens u veel moed en eerlijkheid bij dit gesprek. Ik heb u dit interview gevraagd, u hebt er lang over nagedacht. Wat hoopt u te bereiken met dit gesprek?

‘Ik wil in de eerste plaats zeggen hoezeer de hele zaak mij diep aangrijpt en bedroeft en mij spijt. Ik heb sinds vorig jaar verschillende keren schriftelijk mijn verontschuldigingen aangeboden voor wat ik gedaan heb, ik wil dat nu nog een keer uitdrukkelijk doen voor de camera. Ik wil ten opzichte van mijn neef en mijn familie en heel de kerkgemeenschap zeggen dat wat ik gedaan heb zeer erg is en dat veel mensen daardoor ontgoocheld zijn en bedroefd. Ik wil zeggen dat ik meeleef in de mate dat ik kan.’

Ik ga meteen naar de kern van de zaak. U hebt uw neef misbruikt van zijn vijfde tot zijn achttiende, hoe is dat misbruik begonnen?

‘Ik ga daar niet zoveel over vertellen. Als wij bij de familie op bezoek kwamen, was er niet zo veel slaapgelegenheid, en dan was er altijd een die bij mij sliep. Alle neven hebben in de loop der jaren bij mij geslapen. Dat was ook zo bij deze neef, en dat is op zeker ogenblik met die jongen begonnen, ik zou zeggen als een spelletje. Eigenlijk is dat ook niet veel verder gegaan. Er is geen sprake geweest van verkrachting of zo, ik heb nooit lichamelijk fysiek geweld gebruikt, dat is vrij oppervlakkig gebleven. Hij heeft mij nooit naakt gezien, ik ben nooit naakt geweest, maar verder wil ik daar niet veel over zeggen.’

Seksueel misbruik is een brede term, we moeten weten waar het over gaat. Is er nooit sprake geweest van penetratie?

‘Nee, ik ben nooit naakt geweest, dus dat kan ook niet.’

Ook geen orgasme?

‘Nee, nooit.’

Hoe vaak gebeurde dat, hoe vaak had u dat seksueel lichamelijk contact met uw neefje?

‘Als ik ginder was of hij bij ons, dat was dus enkele keren per jaar, door de hoogdagen. Altijd was dat in gezelschap, maar er was altijd wel een moment dat we alleen waren, en dat werd gaandeweg een gewoonte. Ik moet zeggen dat ik mezelf ook niet goed begrijp – hoe dat het komt dat ik zolang dergelijke dingen gedaan heb.’

Was er geen stem in u die zei: ‘Dit kan ik niet maken’?

‘Ja, natuurlijk wist ik dat het niet goed was. Ik heb dat ook regelmatig gebiecht aan mijn biechtvader. Volgens mij had het niets te maken met echte seksualiteit. Ik ben veel met kinderen bezig geweest in speeltuinen en speelpleinwerking. Ik heb nooit de minste aantrekkingskracht tot een kind gevoeld. En ook nu nog niet. Maar dat was van mijn kant naar hem toe een stukje intimiteit die elke keer als we mekaar zagen plaatsvond. En waarvan we achteraf zeiden: dat kan toch niet, dat mag toch niet.’

U zegt: geen seksualiteit, maar het had wel te maken met de aanraking van de geslachtsdelen?

‘Dat wel, maar ik bedoel: het was geen brute seks. Seksuele intimiteit, als ge wilt.’

Hoe is dat dan op een bepaald moment uitgekomen?

‘Op een bepaald moment heeft mijn neef gezegd dat hij niet meer wilde, en nogal krachtdadig. Dat heeft hij tegen mij gezegd en het is ook gestopt. En het is maar een aantal jaren later dat hij het wat beginnen vertellen is. Eerst aan zijn ouders en korte tijd nadien wisten ook mijn broers en mijn zusters dat. We hebben daar herhaaldelijk over gesproken, hoe het verder moest. Ook met mijn neef heb ik daar over gesproken.’

Wat was de reactie van de vader van uw neef, van uw broer dus?

‘Wel, die was natuurlijk zeer verrast en ontdaan dat zoiets gebeurt. Hij was ook verrast dat hij dat niet wist. Het gebeurde altijd in gezelschap. Hij vond dat het heel erg was. Maar hij vond ook, na verloop van tijd, dat we daar moesten kunnen leren mee leven. En hij heeft daar leren mee leven.’

Er was geen sprake in die tijd van het in de openbaarheid te brengen?

‘Integendeel. De familie in het algemeen wou ook dat het niet publiek werd. Ook nu is er in de familie, en dat doet ongelooflijk pijn, wat spanning omdat het openbaar geworden is. Omdat zij daar ook mee het odium van dragen en dat zij eigenlijk hadden gehoopt en gedacht: goed, dat is gebeurd, we hebben daar met elkaar over gesproken, we gaan daar proberen mee te leven en het is iets dat onder ons moet blijven.’

Hebt u uw neef ooit zwijggeld betaald om het daar niet in het openbaar over te hebben?

‘Neen. Af en toe vroeg hij wel wat geld en soms een grote som.’

Over welk bedrag spreken we dan?

‘O, dat was toch alleszins een paar keer een miljoen Belgische frank.’

In totaal? Of in verschillende keren?

‘Verschillende keren.’

En was dat dan geen manier om hem het zwijgen op te leggen?

‘Nee, hij zei dat hij veel onkosten had. Hij was al een hele tijd invalide. Hij had een slechte rug omdat hij met zware trucks had gereden. Hij was werkloos. Hij zei dat het moeilijk was. Hij wou graag een stuk grond kopen en zo’n dingen meer. Ik heb hem wat geholpen, juist omdat ik vond: ik heb hem kwaad gedaan, ik ga hem nu ook helpen, in de mate dat ik kan, om goed te kunnen leven. Ik heb hem herhaaldelijk gezegd: van mij moet u niet zwijgen. Als u denkt dat het openbaar moet gemaakt worden, dan moet je dat doen.’

Er zou ook misbruik geweest zijn van een ander neefje. Wat klopt daarvan?

‘In de beginperiode, toen dat ander neefje bij mij sliep, is dat ook een beetje gebeurd. Maar het is vrij vlug gestopt.’

Wat bedoelt u met ‘vrij vlug’?

‘Enkele keren, een paar keren. Geen jaren.’

En dan is er ook nog…

‘Dat is niks, niks, niks. Ge moet niet verder gaan, er is niks anders gebeurd.’

Dat van dat nichtje dat zou zijn misbruikt, dat is niet waar?

‘Hoe men dat durft zeggen, dat weet ik niet. Waar men dat uithaalt. Journalisten… Ze hebben ook gesproken over iemand die gestorven is. Dat men de doden niet met rust laat… Die kunnen niet meer antwoorden. Dat men dergelijke dingen doet, dat heeft me heel veel pijn gedaan.’

Want de oudste broer van uw neefje heeft een motorongeval gehad, dat eventueel als zelfmoord zou kunnen worden geïnterpreteerd.

‘Geen sprake van, dat heeft de dokter gezegd, dat het heel zeker geen zelfmoord was. Je kan van alles zeggen over de doden als men iemand kwaad wil doen.’

In ‘P-magazine’ stond dat u een postkaartje zou gestuurd hebben aan een vrijgelaten pedofiel. Iemand die dertig jaar in de gevangenis had gezeten. U feliciteerde hem met zijn vrijlating.

‘Wel, er zijn nogal wat gevangenen waar ik contact mee gehad heb. Ik ging elk jaar naar de gevangenis in Brugge, rond Kerstmis, Nieuwjaar, verschillende gevangenen belden me dan of schreven me brieven. Ik antwoordde hen om hen te bemoedigen. Ik heb nooit gevraagd waarom zij in de gevangenis zaten, ik weet dus niet waarom die man in de gevangenis was. Uiteindelijk is hij vrijgekomen en ik heb hem een kaart geschreven. En die man was fier te kunnen zeggen dat hij steun ontving van de bisschop. Het is pijnlijk dat men mensen misbruikt om hen in een heel ander daglicht te stellen.’

Hoe kon u uw voorbeeldfunctie als priester en als bisschop rijmen met uw misbruik?

‘Eerst en vooral moet ik zeggen dat er niemand waardig is om dergelijke functies te bekleden. Geen mens is zonder zonde. En velen hebben dat ook geschreven: wie zonder zonde is, werpe de eerste steen. Het moeilijke bij mij was dat ik mijn andere tekorten zoals mijn hoogmoed, mijn jaloersheid, mijn zelfgenoegzaamheid niet voldoende onderkende omdat altijd dit naar boven kwam. Ik heb geprobeerd om daar mee te leren leven. Het is allemaal gebeurd toen ik al een tijd priester was. Ik zag niet in hoe ik daar anders kon mee omgaan. Op dat moment wringt dat natuurlijk. Ik moet ook zeggen dat ik me er toen niet van bewust was dat het zo erg was. Ik was verrast dat het zo’n impact had op mijn neef. Daarom had ik later ook begrip voor andere slachtoffers. Ik wist dat het heel erge gevolgen kon hebben. Ik had er begrip voor dat slachtoffers opstandig waren. Ik weet nu: dat heeft een heel diepe impact. Ik dacht dat dat vrij oppervlakkige dingen waren.’

Na uw ontslag hebt u een ontmoeting gehad met monseigneur Léonard waarbij hij zei: Roger Vangheluwe ziet de ernst van de zaak onvoldoende in. Was dat zo?

‘Hoe hij weet of ik dat al dan niet besefte, dat weet ik niet. Ik heb hem enkel aan de telefoon gehad toen ik mijn ontslag gegeven heb.’

Vindt u de mediaheisa na uw ontslag overdreven of vindt u het normaal dat de maatschappij zo heeft gereageerd?

‘Laat ons zeggen dat het al bezig was voor ik mijn ontslag gegeven heb. De commissie-Adriaenssens bestond al een hele tijd. Op dat moment heeft ook meneer Danneels tegen mij gezegd: “U zult een symboolfiguur zijn, het zou wel goed zijn mocht u zelf een communiqué maken dat u ontslag geeft,. Ik heb dat toen gemaakt. En dat is ook zo gebeurd: ik heb de indruk dat men vanaf dat moment alles linkt aan mij. Ik denk dat mijn situatie ervoor gezorgd heeft dat een aantal mensen gemakkelijker naar buiten gekomen zijn en dat is misschien een positief gevolg van wat ik gedaan heb.’

Veel mensen vinden dat u de laïcisering zou moeten aanvragen.

‘Ik blijf priester voor de rest van mijn leven, tenzij ik zelf de lekenstaat zou aanvragen. Dat kan men niet afpakken.’

Maar u wil die dus zelf niet aanvragen?

‘Het is een vraag die herhaaldelijk gesteld is, en waar ik ook mee bezig geweest ben. Op dit ogenblik vind ik die vraag niet aan de orde. Ik heb zoveel jaren geleden mijn belofte van priesterschap uitgesproken. Ik wil dit blijven doen. Als men mij zegt dat ik geen priesterambt meer mag uitvoeren, dan zal ik in gehoorzaamheid volgen, maar ik zal niet uit eigen beweging zeggen: ik ga de gelofte breken en ik ga weg.’

Begin april 2010 is kardinaal Danneels op de hoogte gebracht van het langdurig misbruik van uw neef. Wist kardinaal Danneels al voor april 2010 dat uw naam was genoemd in een dossier van kindermisbruik, zoals Rik Devillé altijd zegt?

‘Niet dat ik weet. In elk geval is er tussen kardinaal Danneels en mij daar nooit over gesproken geweest. Ik had de indruk dat hij, toen ik het hem vertelde, zeer verrast was. Ik denk dat hij het echt niet wist.’

Hebt u nog vrienden?

‘Enorm veel. Ik heb honderden brieven gekregen. En nog altijd. Heel veel brieven en e-mails van mensen. Ik moet zeggen dat er daar een stuk of vijf, zes tussen zaten die negatief waren, en twee anonieme waren pornografisch. Maar al de rest was anders: aan de ene kant is het spijtig, aan de andere kant is er vergiffenis in de kerk en we blijven u bemoedigen, we blijven voor u bidden, we rekenen erop dat u standhoudt.’

Ik neem aan dat u niet in Brugge of Brussel gaat wonen?

‘Dat zou niet verstandig zijn van mijn kant. Ik moet zeggen dat ik heel wat aanbiedingen heb gekregen, ook in België, van mensen die me zeggen: kom bij ons. Kloostergemeenschappen, maar ook particulieren. Mensen die ik ken, maar ook mensen die ik helemaal niet ken. Er zijn heel wat mensen die zeggen dat ik onheus behandeld ben, dat er toch ook andere manieren zijn om met zoiets om te gaan.’

Er is onlang een voorlopige straf uitgesproken, u moest het land uit, u moest spirituele en psychologische begeleiding zoeken. Wat vindt u zelf van die straf?

‘Ik weet niet of dat een straf moet zijn. Het is een kans die men mij nu gegeven heeft om nader kennis te maken met wat ik gedaan heb.’

Wat houdt die spirituele behandeling in?

‘Dat is een persoonlijke aangelegenheid, dat houd ik liever voor mezelf.’

En de psychologische behandeling, hoe gaat dat?

‘Wel, men heeft mij een psychiater aangeduid, waar ik dus een afspraak mee heb en waar ik regelmatig een gesprek mee moet hebben.’

Vindt u dat positief?

‘Ik moet dat nog afwachten, ik kijk daar enigszins neutraal tegenaan. Het is zoals het burgerlijk gerecht een psychiater aanstelt om iemand beter te leren kennen.’

Vindt u dat u psychiatrische behandeling nodig hebt?

‘Ik vind het een beetje eigenaardig, dat is dus 25 jaar geleden dat het gestopt is, ik leef er al 25 jaar mee, ik heb een jaar geleden ontslag gegeven, en nu zou ik een behandeling nodig hebben.’

Blijkbaar is het de aard van het beestje van de mens dat we zo’n hang hebben naar affectie dat sommigen van ons zelfs kinderen misbruiken. Heeft dat volgens u met het celibaat te maken?

‘Ik kan uw redenering niet goed volgen. Ik heb helemaal niet de indruk dat ik een pedofiel ben. Ik was niet op zoek naar affectie, ik was ook niet op zoek naar een liefdesrelatie, maar dat was in die tijd eigenlijk niet zo abnormaal in een aantal kringen. Dat ging niet ver, dat was een beetje een relatietje, zo, en ik had de indruk dat mijn neef daar helemaal niet tegenop zag. Integendeel.’

Binnenkort wordt het onderzoek afgesloten omdat alle feiten verjaard zijn. Kunt u begrijpen dat veel mensen vinden dat u de dans ontspringt?

‘Laat ik beginnen met te zeggen dat er geen klacht is tegen mij. Ik heb alleen maar zelf gezegd wat ik gedaan heb, waarop men mij gevraagd heeft dat wat nader te verklaren en toen heeft de procureur gemeend een vooronderzoek te moeten doen. Hij heeft me gehoord en na onderzoek besloten dat er geen feiten zijn waartegen hij kan sanctioneren.’

‘Waarom moet men ook een onderscheid maken tussen priesters en leken? Het gebeurt nog veel meer in sportkringen, het gebeurt in geneeskundige kringen en daar doet men veel minder onderzoek naar. Waarom moet het voor priesters veel strenger zijn?’

Er loopt nog een onderzoek tegen u in Brussel. Dat gaat dan over andere pedopriesters die u een hand boven het hoofd zou hebben gehouden. Hebt u dat ooit gedaan?

‘Men heeft mij daar in Brussel inderdaad over ondervraagd, net als andere bisschoppen, ik zie geen verschil. Ik denk dat ik zeker niet milder geweest ben dan andere bisschoppen, integendeel.’

Wat is uw boodschap voor de gelovigen die hun vertrouwen in de kerk hebben verloren, mede door u?

‘Daar is geen enkel onderzoek naar gebeurd of dat waar is wat u zegt, dat daardoor mensen minder zijn gaan geloven. Ik hoor dat het aantal misgangers helemaal niet vermindert, dat het zelfs weer toeneemt.’

Betwijfelt u dan dat wat gebeurd is, er diep heeft ingehakt bij veel mensen?

‘Nee, ik weet dat veel mensen daardoor getroffen waren, maar het heeft niets veranderd aan de grond van hun geloof.’

Wat is dan uw boodschap aan de gelovigen?

‘Dat ze moeten weten dat God er altijd is en dat zij ook moeten zoeken om met deze feiten in de kerk te leven, dat het niet een kerk van heiligen is, en dat zij wat hen betreft, zoeken om binnen de geloofsgemeenschap te leven naar best vermogen met God, en dat ze hem vragen dat hij hen bijstaat. Ik denk dat veel gelovigen hierdoor zijn gesterkt in hun geloof, dat ze meer bidden.’

Veel mensen zeggen dat ze zich in de steek gelaten voelen door de Kerk.

‘Kijk. U verwart voortdurend Kerk met geloof. Inderdaad, de Kerk heeft een flinke deuk gekregen, maar ik ben niet zeker dat het geloof ook zo’n deuk gekregen heeft.’

Neemt u een deel van de verantwoordelijkheid voor de deuk in het imago van dat instituut?

‘Jazeker, ik heb het een enorme klap gegeven. De Kerk en het ambt zijn door mij in een droevig daglicht geplaatst, en ik vraag daar uitdrukkelijk verontschuldiging voor in de mate dat ik kan.’

Wat is uw boodschap voor uw collega-priesters die lieten weten dat ze ontgoocheld waren in u?

‘Dat ze het priesterschap niet louter aan mij beloofd hebben. Dat ik goed begrijp dat ze in mij ontgoocheld zijn, maar dat ze moeten proberen om zelf dat instituut erbovenop te helpen. Maar er zijn ook veel priesters die mij geschreven dat zij heel veel steun aan mij hadden. Want dat is ook iets dat mij heel veel pijn gedaan heeft, in het begin nadat ik mijn ontslag gegeven had: dat ik geïdentificeerd werd, een beetje zoals in dit interview nu, met die foute kant. En dat niemand nog iets goeds over mij zei. Enkelen hebben wel geschreven dat ik als bisschop goeie dingen had gedaan, en ze hebben op hun kop gekregen.’

Ik wil nog even terug naar het begin, toen u zei dat u had onderschat wat voor effect het heeft gehad voor het leven van uw neef. Daar kijkt u nu anders tegenaan?

‘Inderdaad, ook als ik nu zie wat er allemaal in de openbaarheid komt. Maar het verrassende is: sommige mensen vertellen ook dat ze er weinig of geen last van hebben gehad. Dat is ook een vraag voor psychologen, natuurlijk: hoe het komt dat het bij de ene mens zo diep is gegaan en dat andere mensen er zo oppervlakkig overgaat.’

Wat heeft dit jaar nu met u gedaan? Wat schiet er nog over van de mens Roger Vangheluwe?

‘Tot mijn grote verwondering en dankbaarheid leef ik nog.’

U dacht er een eind aan te maken?

‘Dat klopt. En niet alleen het afgelopen jaar, ook de jaren voordien, dat komt bij iedereen wel eens boven. Het zou makkelijker zijn als ik er niet meer was. Maar het zou een laffe daad zijn, in zekere zin, het is een vlucht.’

Een collega, Louis van Dievel, heeft een boekje geschreven, ‘Ik Roger’, over een bisschop die meemaakt wat u hebt meegemaakt.

‘Dat gaat niet over mij. Ik herken er me helemaal niet in. Dat is mijn verantwoordelijkheid niet. Maar het doet wel pijn. Weet u wat mij het meest pijn gedaan heeft? Ik heb een T-shirt gezien met de zeer heilige tekst “Neemt en eet, dit is mijn lichaam, op een schaamlapje. Ik dacht dat dat in ons land niet zou kunnen, dat men de godsdienst op die manier belachelijk maakt. Dat zou men met geen enkele andere godsdienst proberen. Ik begrijp niet wat er in het hoofd van sommige mensen in onze maatschappij omgaat, op dit ogenblik.’

U wilt de banden met uw familie weer aanhalen. Hoe wilt u dat doen?

‘Dat houd ik liever voor mijn familie. Maar ik hoop dat we ooit weer kunnen samenkomen, al wordt het niet meer als vroeger.’

Hebben uw broers het u vergeven?

‘Ja, dat hebben ze toch gezegd.’

En uw neef?

‘Dat weet ik niet, ik heb hem in elk geval dikwijls om vergeving gevraagd. Soms heeft hij gezegd dat hij het me vergaf… Het laatste jaar heb ik hem niet meer gezien, ik weet niet hoe het nu is met hem. Meer wil daar niet over zeggen.’Enz…enz…

Amaai, schijnt een niet nader genoemde Bisschop (die verdacht veel op de vroegere Brugse Herder lijkt), te zeggen….

Ontluisterend, stuitend, walgelijk, misselijkmakend… Welk woord zou eigenlijk het best passen om de woorden van Roger Vangheluwe te omschrijven? De gewezen bisschop van Brugge toonde zich gisterenavond in een uitgebreid live-interview met VT4 van God los. Alleen al hoe de pedofiel voor de camera zat. Licht gebruind, af en toe een grijns, de grijze haren netjes achterover gekamd.

Bron : De Standaard

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Ergernissen. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s