Diksmuide – De Dodengang

De Dodengang (Frans: Boyau de la Mort) is een complex van bewaarde loopgraven uit de Eerste Wereldoorlog. De Dodengang ligt naast een bocht van de rivier de IJzer in de Diksmuidse deelgemeente Kaaskerke.

Dit complex is het laatste stuk van het Belgische front uit de Eerste Wereldoorlog. Duizenden Belgische soldaten zijn er in de periode van 1914 tot 1918 omgekomen. Het is een plaats die erg veel menselijk leed draagt.

De Dodengang is wellicht de plaats waar men het best de Eerste Wereldoorlog kan aanvoelen. Gedurende vier jaar was de Dodengang een vooruitgeschoven loopgravenstelling van de Belgische verdediging aan de IJzer en werd er om iedere meter grond bitter gestreden.


De Dodengang is een loopgraaf met een biezonder bloedige geschiedenis. Het is een restant van een vorm van oorlogsvoering die zo typisch was voor de Eerste Wereldoorlog (1914 – 1918).

Terwijl de Duitse vijand snel oprukte door Vlaanderen probeerde het Belgische leger om zich in de IJzervlakte te hergroeperen en alsnog te proberen om de Duitse opmars te blokkeren in dit laatste niet veroverde gebied. Door de dijken van de IJzer door te steken worden de polders in de IJzervlakte onder water gezet en kon een snelle overrompeling door de Duitsers aanvankelijk worden gestuit.

Na de Slag aan de Ijzer (oktober-november 1914) bezetten de Duitsers nog enkele stellingen op de linkeroever van de Ijzer. Een beduchte stelling waren de Petroleumtanks: van hieruit konden ze de Belgische stellingen in de bocht van de Ijzer ter hoogte van kilometerpaal 16 onder vuur nemen.

Ook vanuit het ZO, vanaf de Minoterie, werden de Belgische stellingen bij “Poste de la borne 16” beschoten.

De Belgische 3de Legerdivisie ondernam in mei 1915 enkele bloedige aanvallen op de Petroleumtanks, maar tevergeefs. Bij deze aanvallen kon evenwel wat terrein op de vijand veroverd worden, dat niet verloren mocht gaan.

Een poging van het Belgische leger om door stormloop de site van de petroleumtanks te veroveren mislukt jammerlijk. Vele soldaten v worden gedood door het Duitse mortiervuur.

Dus zoekt men naar een andere oplossing. De olie die oorspronkelijk in de tanks zat werd door de Duitsers in de poldergrachten gedumpt, die daarna in brand werden gestoken.

Generaal-Majoor Jacquet van de 3de Legerdivisie besloot dat een sappe (= naderingsgang of “boyau”) moest uitgegraven worden langs de Ijzerdijk, ten Oosten  van het verharde jaagpad vanaf kilometerpaal 16 zo’n 700m noordwaarts.

Op 18 mei 1915 begint men een naderingsloopgraaf uit te bouwen in de dijk op de linkeroever van de IJzer. Aan een snelheid van zowat 6 meter nieuwe loopgraaf per dag wordt koortsachtig gegraven.

Op 27 mei ontdekte men bovendien dat de Duitsers eveneens vanaf de Petroleumtanks begonnen waren te graven, richting kilometerpaal 16, zodat beide partijen elkaar naderden tot op enkele luttele meters.

Tijdens een nachtelijke aanval drongen ze zelfs door tot in het Belgische sappenhoofd. Het uitgraven van zowel de Belgische als de Duitse naderingsgang werd gestopt.

Vanaf juni 1915 werd de smalle en ondiepe greppel van ongeveer 350m lang ingericht tot een verbindingsgang: “Boyau de Communication de la Borne 16 de l’Yser”.

Er wordt in de zomer van 1915 dag en nacht gevochten om elke meter gewonnen terrein te behouden. De oorlogvoerende partijen zitten op slechts enkel tientallen meters van elkaar. Door de vele doden en gewonden die regelmatig vallen wordt  deze loopgraaf onder de soldaten al vlug bekend en berucht als de ‘loopgracht der dood’.

De bewuste plaats van de petroleumtanks is ondertussen door aanhoudend bombardement helemaal tot puin herleidt en wordt zo strategisch waardeloos. Het Belgische leger blaast een stuk IJzerdijk op, zodat de voorposten van beide legers nu door water worden gescheiden.

In september 1915 werd gestart met de uitbouw van de “Ruiterschans” (kortweg “Ruiter” of “Cavalier” genoemd), een gevechtsstelling bestaande uit 2 evenwijdige loopgraven, waarbij de bovenste als een ruiter te paard boven de andere is aangelegd. De bovenste loopgraaf fungeerde als gevechtsloopgraaf, van waaruit men de beide Ijzeroevers onder schut kon nemen. De parallelle loopgraven werden met elkaar verbonden via ladders en trappen. De uitbouw van de Ruiter verliep niet steeds makkelijk, door het vijandelijk geschut dat vooral in mei 1916 hevig was, maar het bolwerk werd in de loop van 1916 steeds meer “geperfectioneerd” tot een oninneembare vesting.

In de loopgraven wordt zelfs een heus smalspoorlijntje aangelegd om de aanvoer van munitie en materiaal naar de voorposten te vergemakkelijken.

In de loop van 1916 wordt het duidelijk dat beide oorlogsvoerende partijen hier kompleet zijn vastgelopen. De oorlogsvoering wordt minder intens, maar de waakzaamheid verslapt niet. Elders in Europa zien we gelijkaardige stellingoorlogen tegen de Duitse vijand vastlopen

In 1917 worden de soldaten verrast door een nieuw gruwelijk oorlogswapen van de Duitse vijand: Mosterdgas. Een kleverige, verdampende stof die met granaten wordt afgeschoten en brandwonden veroorzaakt, evenals aantasting van de ogen en longen. Bovendien brandt de stof doorheen de gevechtskledij van de soldaten. Dit mosterdgas staat ook bekend als Yperiet (naar de stad Ieper) omdat dit nieuwe chemische wapen voor het eerst massaal in de Westhoek werd gebruikt. In de loopgraven van de IJzervlakte werden de soldaten uitgerust met gasmaskers.

In oktober 1918 worden de Duitsers in Europa tot de aftocht gedwongen en op 11 november komt er een wapenstilstand. De meeste oorlogsrelicten werd kort na het beëindigen van de oorlog opgeruimd.

De Dodengang wordt echter gevrijwaard hiervan, gezien de heroïsche strijd die is geleverd.


In 1924 wordt de Dodengang echter opnieuw hersteld in zijn vroegere staat.  Het vergankelijke verdedigingsmateriaal van met zand gevulde jutezakken wordt vervangen door gecementeerde zakken..


Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Oorlog en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s