Operatie “Crossbow” (1965)

De Film.

In 1944 is nazi-Duitsland druk bezig met experimenteren met een nieuw soort terreur wapens, de V-1 vliegende bom en V-2 raket. Het zijn de Vergeldingswapens.

Als D-Day nadert  is Winston Churchill bezorgd over geruchten van Duitse vliegende bommen. Hij  vraagt  Duncan Sandys, zijn schoonzoon, om dit te onderzoeken. Sandys is ervan overtuigd,  door de inlichtingen-en foto-verkenning, dat zulke wapens inderdaad bestaann maar  sceptisch wetenschappelijk adviseur Professor Lindemann  verwerpt de rapporten als uiterst fantasievol.

Dit blijkt verkeerd te zijn wanneer  V-1’s beginnen te vallen op Londen. Bomber Command lanceert dan  een aanval op Peenemünde om de productie van V1 te vernietigen.

De Duitsers verplaatsen hun fabriek echter onder de grond ergens in Zuid-Duitsland en haasten zich  met de ontwikkeling en productie van de grotere, meer dodelijke V-2.

Het hoofd van de Britse intelligentie verneemt dat ingenieurs worden geworven in heel bezet Europa voor het nieuwe wapen en besluit te infiltreren in de fabriek. Hij vindt drie gekwalificeerde vrijwilligers, allen ervaren technici die die vloeiend Duits spreken.  Onder de vrijwilligers die worden geïnterviewd, maar niet geselecteerd,  is een Britse officier genaamd Bamford (Anthony Quayle), die eigenlijk een Duitse undercoveragent is.

De Britse agenten worden gedropt in bezet Europa, maar de Britse Intelligence verneemt – te laat want de dropping is gebeurd – dat een van hen een identiteit heeft gekregen van iemand die gezocht wordt door de politie voor moord.

Hij wordt gearresteerd en tegelijk herkend door Bamford, nu werkzaam als Zicherheitschef.  De weigering om zijn zending te verraden betekent zijn dood.

Een verdere complicatie treedt op wanneer Nora (Sophia Loren), de vrouw van de man wiens identiteit de Amerikaanse luchtmacht luitenant John Curtis (George Peppard) heeft aangenomen, haar man opzoekt omdat ze zijn handtekening nodig heeft om met haar kinderen naar Italië te kunnen vertrekken. Curtis verzekert Nora dat ze zal worden toegestaan om haar kinderen mee te nemen als ze geheimhouding belooft voor de missie. Wanneer Curtis vertrekt naar de raketbasis zal de Duitse contactpersoon , Frieda (Lilli Palmer), die het hotel runt waar Curtis verblijft, Nora doden.

Curtis en Phil Bradley (Jeremy Kemp) slagen er in om de ondergrondse fabriek te infiltreren. Bradley is alleen in staat om te werken als een kruier, maar Curtis slaagt er in om zijn weg te vinden naar het hart van het project, waar hij wordt aangewezen om het probleem van de trillingen van de motor van de  V-2’s op te lossen.

De twee agenten sturen informatie door en vernemen dat de Royal Air Force een nachtelijke raid op de montagefaciliteit zullen uitvoeren. Een probleem : de beschermende deuren aan het plafond moeten worden geopend om de plant bloot te leggen en zo een baken te betekenen  voor de bommenwerpers. Bradley wordt gedood  maar Curtis is in staat om schietend de sluizen te openen. De dodelijk gewonde man opent de deuren voor hij sterft. De inval slaagt erin de fabriek totaal te vernietigen..

Lanceerinstallatie V3

De Feiten

Uit informatie van verschillende weerstandsnetwerken kende de geällieerde contra – spionnage het bestaan van geheime wapens V1 reeds in 1942.

Tot eind 1943 waren de Britse en Amerikaanse diensten van mening dat dergelijke wapens niet konden bestaan !

De generale staf van de geallieerden (SHAEF) besloot toen tot de systematische bombardementen van de lanceringsinstellingen voor de V wapens.

In juli 1944 slaagde een RAF-vliegtuig erin te landen in Polen en een intacte V1, die door de Poolse ondergrondse ten koste van buitengewone inspanningen was bemachtigd, terug te brengen naar Engeland. De deskundigen beseften toen dat he tuig inderdaad beantwoordde aan wat de inlichtingendiensten hadden gezegd.

In februari 1944 waarschuwden de weerstand netwerken Londen dat de Duitsers succesvolle tests hadden uitgevoerd van een V1 die werd gelanceerd vanaf een bombardementsvliegtuig. De Heinkel 111 bommenwerper werd gebruikt voor deze lancering van de  V1 in de lucht. Deze apparaten waren gestationneerd in Nederland.

Adolf Hitler pompte een fortuin in de V1- en V2-raketten, omdat hij hoopte dat hij hiermee de oorlog zou winnen. Lang met succes: duizenden Britse burgers kwamen om het leven en de geallieerden waren amper in staat iets tegen deze geavanceerde wapens in te brengen.


Britse gevechtsvliegtuigen bij ‘Flabby’ werden achter V1-raketten gestuurd om ze uit te schakelen. Ze moesten de vliegende bommen met de vleugel “tippen” om ze zo van koers te doen veranderen. Onbegonnen werk, en vanaf de grond werden slechts 1 op de 77 neergehaald. Tegen de meer ontwikkelde V2 werd een stoorzender gebruikt, maar de raketten konden hierdoor op andere plekken neerstorten.

Om de V-raketten voorgoed te neutraliseren, riepen de geallieerden Operation Crossbow (voor 1943 ‘Bodyline’) in het leven. Onderzoek, productie, lancering en raketten in vlucht: het programma van de Nazi’s moest tot op de wortel worden uitgeroeid. De vraag was alleen hoe.

Voor het uitvoeren van de operatie “Crossbow” was de informatie van het verzet van uitzonderlijk belang. Luchtverkenning waren onvoldoende. De Duitsers hadden immers hun installaties gecamoufleerd.

Zoals vaker gaf technisch vernuft de doorslag. Spitfires werden de lucht in gestuurd, en brachten het nazi-territorium nauwgezet in kaart, en dat meerdere keren. Piloten vlogen met gevaar voor eigen leven, want de toestellen waren kwetsbaar voor luchtafweer. Zevenhonderd piloten kwamen om, maar hun werk was van onschatbare waarde.

3D Stereoscoop

Op de basis bij het Engelse Medmenham werkten foto-analisten, op zoek naar elke aanwijzing voor een raketten. En ze hadden een geheim wapen. Met een stereoscoop was het vijandelijk gebied in 3D te zien, waardoor raketten veel sneller tussen bomen en gebouwen konden worden onderscheiden. De BBC-documentaire ‘Operation Crossbow’ laat zien hoe de piloten en kaartenlezers met heldenmoed en oog voor detail de Duitsers kostbare verliezen toebrachten.

Foto-analiste Constance Babington Smith was de eerste die een V1 ontdekte op een afbeelding van grond bij het dorpje Peenemünde, Duitsland. Haar ontdekking betekende het begin van Operation Crossbow, en de systematische luchtfotografie en -analyse. Smith was in 1965 te zien in de spionagethriller Operation Crossbow, terwijl ze zichzelf speelde. Bekijk hieronder een fragment van deze film van de Britse regisseur Michael Anderson.

De Britse inlichtingendienst kwam al snel achter een  gigantische bouwonderneming dankzij het Franse verzet en in augustus 1943 volgden de eerste luchtfoto’s van de locatie. Dat dit een belangrijk bouwwerk was werd al snel duidelijk en de Britten vermoedden dat deze twee gigantische bunkers met Duitse langeafstandswapens te maken hadden. Op 28 oktober 1943 werd tot een bombardement besloten en op 5 november begon Operatie Crossbow, waar bijna 250 vliegtuigen aan deelnamen. Uiteindelijk werd er weinig schade aangericht en volgden nog bombardementen op 8 en 10 november 1943, die tot resultaat hadden dat het westelijke bunkercomplex werd vernietigd.


Bij de proeven met het prototype van het kanon op ware grootte kwamen de eerste tegenslagen. De kanonnen bleken soms te scheuren of te barsten en de projectielen werden bij hoge snelheden onstabiel. Het hele project was opgezet buiten medeweten van de militaire autoriteiten, die vrijwel zeker geen operationeel nut zagen in een dergelijk kanon. Het programma was inmiddels vanwege al 20.000 geproduceerde raketprojectielen, genaamd Rochling Speere, te ver gevorderd om nog te worden stopgezet.


De geallieerden zagen de bunker bij Mimoyecques steeds meer als een grote bedreiging en nadat dit door Winston Churchill werd erkend, werden er opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op 16 maart 1944 met zware bommenwerpers, echter zonder succes. Op 6 juli volgde opnieuw een bombardement van het 617de Squadron ‘Dambusters’ van de RAF met 116 toestellen, waarvan 16 Avro Lancasters uitgerust waren met een Tallboy-bom (de zwaarste die toen bestond: 5,4 ton). In tegenstelling tot de vorige bombardementen was er nu wel succes en werd het complex compleet verwoest. Drie Tallboy-bommen doorboorden het betonnen dak, waarvan er 1 door de schacht omlaag viel en explodeerde op het tweede niveau, waar op dat moment 600 tot 700 arbeiders en militairen aanwezig waren om te schuilen. Door de explosies kwam het diepste bunkergedeelte onder water te staan, waardoor nog eens enkele honderden mensen verdronken.

Joseph Kennedy

De geallieerden wisten niet dat het bombardement zo succesvol was en zochten naar nog zwaardere middelen voor het verwoesten van de bunker. Er werd een radiobestuurde Boeing B-17 Flying Fortress vol explosieven op afgestuurd, maar deze explodeerde 300 meter voor het doel. Nog een poging werd ondernomen met een Consolidated B-24 Liberator vol explosieven, bestuurd door Joseph Patrick Kennedy (de oudere broer van de latere president) en Wilford John Willy. Deze operatie werd echter een tragedie omdat de bommenwerper vlak na het opstijgen in Suffolk explodeerde met de bemanning er nog in, die voor het doel eruit hadden moeten springen. Van de bemanning is nooit meer enig spoor gevonden.

Op 27 augustus 1944 werd Mimoyecques voor de laatste maal gebombardeerd, negen dagen later werd het complex door Canadese troepen veroverd. De Duitsers hadden de bunker echter al in augustus verlaten en hierbij alles meegenomen. In Misdroy gingen de proeven met het superkanon echter gewoon door en SS-Gruppenführer Hans Kammler wilde het nut van het kanon bewijzen aan het front. Hitler gaf toestemming en tijdens het Ardennenoffensief werden 2 kanonnen bij Lambaden geïnstalleerd in een 50-meter versie en gebruikt voor beschietingen op Luxemburg. Deze beschieting over 42 kilometer vond plaats van 30 december tot en met 22 februari en had 10 doden en 35 gewonden tot gevolg. Dit waren de enige slachtoffers van de operationele inzet van de V-3.

De bunker bij Mimoyecques werd door Britse troepen op 9 en 14 mei 1945 grondig vernietigd en later door de Fransen nog eens gedeeltelijk met beton volgestort, zodat de bunker in de toekomst nooit een bedreiging voor wie dan ook zou kunnen vormen. Begin jaren tachtig is een deel van de zuidelijke ingang weer vrijgemaakt en ingericht als een museum, dat vandaag de dag nog steeds bezocht kan worden.

3D Beeld bunker bij Mimoyecques

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Film, Oorlog en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s