Maurice Ravel (1875 – 1937)

Maurice (of Joseph-Maurice) Ravel (Ciboure, 7 maart 1875 – Parijs, 28 december 1937) was een Frans componist van Zwitsers-Baskische afkomst. Hij geldt als een van de voornaamste componisten van de 20e eeuw en, met zijn oudere landgenoot Claude Debussy, als de belangrijkste impressionist in de klassieke muziek, en als voorloper/initiator van het expressionisme.

Met een vader van Zwitserse afkomst en een Baskische moeder is Maurice Ravel toch van kindsaf in Parijs opgevoed. Hij werd geboren in Cibourne (in de Pyreneeën) op 7 maart 1875. Na de verhuizing volgt hij in het Parijse Conservatorium pianoles bij Anthiome en de Bériot, harmonie bij Pessard, contrapunt bij Gédalge en compositie bij Fauré. Ook met Satie en Chabrier heeft hij veel contact, en zijn interesse gaat vooral uit naar de werken van Schumann en Liszt.

Verscheidene malen dingt hij naar een “Premier Prix de Rome” maar verder dan een tweede prijs (bij de allereerste poging nog wel) geraakt hij niet. Intussen was zijn faam als componist echter al gevestigd met werken als het “Menuet antique”, “Habanera” en “Pavane pour une infante défunte”, zodat die herhaalde mislukkingen tot felle polemieken bij de muziekcritici aanleiding gaven.

Ravel heeft nooit een officieel ambt aanvaard, weigerde officiële onderscheidingen, had slechts enkele vrienden en een drietal leerlingen. Hij vestigde zich in een onopvallend landhuisje in Montfort-l’Amaury. Aan de Eerste Wereldoorlog had hij nog als actief militair deelgenomen, maar aan de andere kant weigert hij een petitie te tekenen van de “Franse Liga ter verdediging van de Franse Muziek”, die muziek van vijandige volkeren wilde saboteren. In 1932 komt hij erg gehavend uit een auto-ongeval: een hersenletsel belet hem het spreken ondanks een operatie. Hij sterft in Parijs op 28 december 1937.

Maurice Ravel werd geboren in Ciboure in het hart van de Franse Pyreneeën en was van moederszijde van Baskische afkomst. Zijn vader was een ingenieur uit Franstalig Zwitserland. Nog in Maurice’ geboortejaar verhuisde het gezin naar Parijs, waar in 1878 zijn broer Édouard werd geboren. Ravel kreeg op zevenjarige leeftijd zijn eerste pianolessen en werd in 1889 toegelaten aan het Parijse conservatorium. Zijn pianistenopleiding maakte hij niet af. Na zijn voortijdige vertrek van het conservatorium keerde hij er in 1897 terug om bij Gabriel Fauré compositielessen te volgen. Tijdens zijn compositieopleiding deed Ravel verschillende vergeefse pogingen om de Prix de Rome te winnen.

Niettemin begon Ravel naam te maken als componist, aanvankelijk met pianomuziek en liederen en later ook met orkestmuziek. Tot zijn vroegere werken behoren de kleine opera L’Heure espagnole (1907) en de Rhapsodie espagnole voor orkest (1907/8), die beide Ravels voorliefde voor Spanje verraden, en de beroemde Pavane pour une infante défunte (1909). Voor de Ballets Russes van Sergej Djagilev schreef Ravel in 1912 het grootschalig opgezette ballet Daphnis et Chloé. In 1913 leerde Ravel Igor Stravinsky kennen, met wie hij samen Moessorgski’s onvoltooide opera Chovansjtsjina bewerkte.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende Ravel zijn vaderland als vrachtwagenchauffeur in het leger, nadat hij als jongeman wegens zijn geringe postuur was afgekeurd voor militaire dienst. Ondanks zijn opgelaaide vaderlandsliefde behield hij afstand tot pleidooien om Oostenrijkse en Duitse componisten niet meer uit te voeren. In 1916 moest Ravel ziek vanuit Duitsland naar Frankrijk terugkeren. Kort daarop stierf zijn moeder, bij wie hij steeds gewoond had, waarop hij bij zijn broer introk. Na diens huwelijk kocht hij in 1921 de villa Le Belvédere in Montfort-l’Amaury bij Parijs, waar hij tot zijn dood zou blijven wonen.

New York, 8 maart 1928, een verjaarsdagsfeestje voor Maurice Ravel met v.l.n.r. Oskar Fried, Éva Gauthier, Maurice Ravel, Manoah Leide-Tedesco en George Gershwin

In 1928 componeerde hij onder meer het pianoconcert in D voor de linkerhand “Concerto pour la main gauche”. Dit stuk werd geschreven voor Paul Wittgenstein (de broer van Ludwig Wittgenstein) die in de eerste wereldoorlog zijn rechterhand was verloren. Ravel was zeer honkvast. Wel maakte hij in 1928 een grote concertreis door de Verenigde Staten en Canada. In hetzelfde jaar kwam de Bolero tot stand dat zijn bekendste werk zou worden.

Gedurende zijn laatste levensjaren was Ravel ten gevolge van een niet geheel opgehelderde neurologische aandoening niet meer in staat te schrijven. Hij stierf op 28 december 1937, 62 jaar oud, in een Parijs ziekenhuis. Hij werd begraven op de begraafplaats Levallois-Perret in Parijs, waar ook zijn ouders lagen.

Ravel is, ondanks verschillende langdurige relaties, nooit getrouwd en is kinderloos gebleven.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Muziek en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s