Pompeii

In de nacht van 23 tot 24 augustus van het jaar 79 na Christus barst de Vesuvius uit en zorgt voor een echte katastrofe. De nabijgelegen steden  Pompeii, Herculaneum en Stabiae worden begraven onder een regen van as en modder.

De top van de Vesuvius explodeerde met een verwoestende knal en in een kleine vierentwintig uur werden de steden Pompeii en Herculaneum bedolven onder een dikke laag as, puimsteen, modder en lava. Bij opgravingen in de achttiende en negentiende eeuw ontdekten archeologen twee volledig gaaf gebleven steden waar het verleden meer dan elders geconserveerd was.

De inwoners van Pompeii, Herculaneum en Stabiae hadden reeds een paar dagen gerommel gehoord, maar niemand was  ongerust.

Er verscheen eerst zwarte rook en plotseling volgde een regen van stenen, lava en ander vulkanisch materiaal. De steden werden begraven onder een zes meter dikke kokende brij.

Veel mensen hadden geen tijd om te vluchten en stikten door het gas. Ze vielen en werden al snel bedolven onder meer dan zes meter van de as.

Zij die buiten werkten vluchtten naar binnen en degenen die binnen waren verscholen zich. De as hoopte zich op en werd aangevuld met kleine puimsteentjes. De meeste mensen stierven direct als ze de giftige gasdampen inademden. Lange tijd dachten archeologen dat mensen waren omgekomen door verstikking in de as. Dat is dus niet het geval geweest; de meesten werden gedood door giftige gassen die vrijkwamen en zijn pas daarna bedolven.

Degenen die het gas overleefden vonden wél een gruwelijk einde: op de vlucht werden zij bedolven onder brokken lavasteen en daarna ingesneeuwd in verstikkende asregens. Aangrijpend zijn de vondsten van vastgeketende slaven die in een wanhopige en pijnlijke doodsworsteling gestorven zijn. Ook de beenderen van vastgemaakte honden stonden in een verwrongen en verkrampte houding. Hun laatste uren moeten verschrikkelijk zijn geweest. In het huis van de Vestaalsen in Pompeii is een hond naast zijn baas gevonden. Wie het eerst stierf is niet bekend, maar in ieder geval is duidelijk te zien dat de hond vlees van het lichaam van de man af geknaagd heeft.

Slaven werden gevonden, geketend en niet in staat om te ontsnappen. Velen zijn zoals gezegd echter eerst gestikt alovrens te worden begraven onder de as.

De stad geeft een beeld van luxe, en vertier. Het huis van de Vetii bijvoorbeeld. Het Huis van de Vettii behoorde aan de rijke handelaren Aulus Vettius Conviva en Aulus Vettius Restitutus. Het huis heeft een mooi gerestaureerde peristyliumtuin, die voorzien was van allerlei fonteinen. Veel vertrekken hadden beroemde fresco’s met mythologische onderwerpen.

Men vond er ook erotische sculpturen, een favoriet tijdverdrijf blijkbaar in deze valantiestad.

Wie nu in de opgegraven nauwe steegjes loopt krijgt de indruk dat de bewoners onbezorgd en luxueus leefden. Er zijn prachtig versierde badhuizen met kleurige wandschilderingen, ruime taveernes, woonhuizen met gedetailleerde fresco’s – vaak in felle, dure kleuren. Pompeii en Herculaneum leefden van akkerbouw en fruitteelt op de zeer vruchtbare bodem aan de voet van de vulkanische berg. Uit de opgravingen blijkt dat Herculaneum vlak voor de uitbarsting bloeide en groeide, gezien het feit dat er in die laatste jaren veel ruime en luxe woningen bij werden gebouwd met een schitterend uitzicht op zee. Herculaneum was een soort vorstelijk onderkomen voor de welgestelde Romein. Keizer Tiberius (die regeerde tussen 14 en 37 n.Chr.) had er een buitenverblijf.

Het moet er weliswaar rustig zijn geweest, maar geen van beide steden maakte een dorpse indruk. Pompeii telde voor de vulkaanuitbarsting zo’n 10.000 inwoners, Herculaneum ongeveer 4000. Daar stonden ook gebouwen met verschillende bovenwoningen en verdiepingen. Deze ‘flats’ uit de eerste eeuw na Christus gaven de plaats toen al een stedelijk uiterlijk. Op de bovenverdiepingen, toegankelijk via trappen ‘buitenom’, woonden de iets minder bedeelde Romeinen, die het zonder keuken of binnenplaats moesten doen. Zij leefden niet in aparte ‘arme’ wijken, maar in de directe omgeving van de rijkere Herculanese bevolking.

Ook de slavensamenleving is niet duidelijk zichtbaar, omdat slaven als onderdeel van het huis niet apart of elders werden gehuisvest. Zij waren een deel van de familia. In Pompeii en Herculaneum vind je geen arme krotwoningen, zoals die in het antieke Rome bestonden. Maar dit zegt weinig: krotwoningen werden gemaakt van slap en vergankelijk materiaal en wellicht hebben ze de lavastromen en asregens niet weerstaan.

Na de rampzalige uitbarsting van het jaar 79 werd Pompeji zo goed als vergeten. In 1594 werd het herontdekt, maar toen werd er nog niets mee gedaan. Pas in 1748 begon men met opgravingen.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis, Vandaag in de geschiedenis en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s