De hondenkar en de trekhond

antwerpen 1881 melkar

Tot in de jaren twintig van de 20e eeuw kwam de hondenkar vrij algemeen in het straatbeeld voor. De trekkracht van de hond bleek de mens goed van dienst te kunnen zijn. Van schilderijen en uit allerlei andere bronnen is bekend dat al rond 1675 hondenkarren in het straatbeeld voorkwamen.

De definitieve doorbraak van de trekhond en de hondenkar dateert van omstreeks 1800. Het zou duren tot ± 1950 dat er met hondenkarren gewerkt werd.

Een van de redenen om dit dier in te zetten was dat de hond een goedkopere werkkracht was dan bijvoorbeeld het paard. Wie zich geen paardenkracht kon veroorloven gebruikte de energie van de hond als transportmiddel.

Allerlei lasten en vrachten werden per hondenkar vervoerd. De hondenkar was vooral populair bij  bakkers, kleine boeren, eierhandelaren, expediteurs, rondtrekkende fotografen, groentenboeren, imkers, kaasventers, krantenbezorgers, kruideniers, looiers, marskramers, melkventers, petroleumventers, poeliers, postbezorgers, schoenlappers, slagers, visventers, verhuizers en allerlei andere kleine ambachtslieden.
Bekend is dat de hond met hondenkar lang werden gebruikt voor het bezorgen van brieven en pakketpost en in het leger als trekdier voor mitrailleurwagens.

Honden trokken niet alleen karren maar ook ploegen en zelfs trekschuiten. De hond was meestal goedkoop in de aanschaf en stelde geen hoge eisen aan onder meer zijn voeding, onderkomen en verzorging. Het dier nam meestal genoegen met wat de “pot schafte”; zijn maaltijd bestond hoofdzakelijk uit etensresten, brood, groenten en slachtafval.

Verschillende hondenrassen, maar ook bastaarden, hebben werk met de hondenkar verricht. Het zijn voornamelijk de voorouders van de huidige bekende hondenrassen zoals: bouviers, Duitse doggen, Duitse herders, groenendaelers, Hollandse herders, Pyrenese berghonden, sennenhonden en Siberische husky’s. Ook het uitgestorven Belgische hondenras ‘Matin Belge’ werd als trekhond gebruikt.

In de Trekhondenwet van 1910 werd een vergunning voor het gebruik van de hond als trekhond verplicht gesteld. De vergunning werd pas verstrekt wanneer aan de voorschriften wat betreft de begeleider, hond en kar werd voldaan.

In België wordt deze materie vandaag geregeld door de wet van 14 augustus 1986 betreffende de bescherming en het welzijn der dieren, artikel 36, 7°. Het koninklijk besluit van 12 maart 1999 houdende de voorwaarden voor het verkrijgen van een afwijking van het verbod honden als last- en trekdier te gebruiken, voert deze wet uit.

Ook het Belgisch leger maakte gebruik van “trekhonden”

hondenkar_10hondenkar_34

De hondenkar deed ook dienst als persoonlijke taxi.

Image2Image1

Populair was de melkkar.

antwerpen melkkarretje 18812

Of de “scharesliep”

Hondenkar

oude kar

Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis. Bookmark de permalink .

2 reacties op De hondenkar en de trekhond

  1. Ik zie nergens een foto van een scharensliep.
    Trouwens de laaste hondenkarren werden in december 1961 in Nederland uitgespannen.
    Zie voor meer informatie over het werk van de hond met de hondenkar mijn website http://www.hondmethondenkar.nl

    Bert Willemen
    “Onderzoeker van hondenkargegevens”

  2. Ik ben Bert Willemen uit Rijen en ben onder andere “onderzoeker van hondenkargegevens”
    Zie over dit item meer op mijn website http://www.hondmethondenkar.nl
    Zelf ben ik op zoek naar diverse gegevens van dit bijzondere verdwenen transportmiddel uit onze historie. Al onderzoekend en speurend zoek ik naar: documenten, archiefstukken, historische foto’s, bedrijfsopnames, filmbeelden, voorwerpen, enz. van dit “paard van de armen”
    Mogelijk kun je me verder mee te helpen om het werk van de hond met de hondenkar om aan geïnteresseerden over te dragen.
    Hieronder een speciale link naar het Belgische hondenkarteam “Met hond en kar” tijdens de Land- en tuinbouwdagen op zondag 3 juli 2011 te Bilzen in België, bij het kasteel van Alden Biessen.

    Ik zal je wat documenten over mijn hobby digitaal aan je doorsturen, als je hiervoor belangstelling hebt. Stuur dan een mailtje naar b.willemen@home.nl
    Ben wel erg benieuwd naar je reactie.
    Met vriendelijke groeten uit het Brabantse Rijen in Nederland
    Bert Willemen
    “Onderzoeker van hondenkargegevens”
    Laagstraat 103
    5121 ZE Rijen
    Nederland
    http://www.hondmethondenkar.nl
    b.willemen@home.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s