17 Mei 1943 – Bommen op de Ruhrdammen.

cockB Flight

Operatie Chastise – 17 mei 1943

Vroeg in de ochtend van 17 Mei 1943, vandaag 70 jaar geleden, was het Duitse Ruhrgebied het toneel van een van de meest gedurfde operaties van de geallierden. Operatie Chastise,  de officiële naam voor de aanvallen op Duitse dammen, zou de Duitse industrie proberen te treffen in haar hart.

gibson

De luchtaanval op een aantal dammen in het Duitse Ruhrgebied door No. 617 Squadron onder leiding van Guy Gibson, zal altijd wel tot de verbeelding spreken. Het is het verhaal van een groep mannen, de Dambusters genoemd, die een aanval ondernam met een wapen, dat weliswaar was uitgetest, maar waarvan men met geen enkele zekerheid kon aangeven of het ook daadwerkelijk zou werken.

De Duitse wapenfabrieken in en rond het Ruhrgebied hadden elektriciteit en water (drinkwater, maar vooral koelwater) nodig voor hun productie. Dit werd geleverd door grote stuwmeren. Daarnaast werden deze stuwmeren gebruikt om de waterstand in de Ruhr (via de Möhnedam) en in het Mittellandkanal (via de Ederdam) te regelen. Beide waterwegen waren belangrijk voor het transport van kolen en erts.

Verscheidene keren hadden de geallieerden de wapenfabrieken gebombardeerd maar iedere keer bouwden de Duitsers ze razendsnel weer op.

Gibson kreeg de opdracht om niet de fabrieken, maar de stuwdammen te vernietigen. Deze missie werd door velen als onmogelijk gezien omdat de stuwdammen extreem zwaar verdedigd werden. Vliegtuigen konden nauwelijks in de buurt komen, en de bommen die wel afgeworpen werden richtten weinig schade aan.

dam02dam13

Nadat de Britse ingenieur Barnes Wallis echter het idee van een stuiterbom (eigenlijk een kinderlijk eenvouig idee) had ontwikkeld en getest zag de Britse legerleiding toch een kans om de Duitsers een zware slag toe te brengen. Als primaire doelen werden de Möhnedam, de Ederdam en de Sorpedam voorop gesteld. Als secundaire doelen de Schwelm-, Eneppe- en Diemeldam.

ed932

In de nacht van 16 mei 1943 vertrok Gibson met een eskader van 19 Lancaster bommenwerpers naar het Ruhrgebied. Elk vliegtuig droeg onder de romp een bom aan een speciaal aandrijfmechanisme dat de bom zijn rotatiesnelheid moest geven. Eenmaal in het Ruhrgebied aangekomen splitste de groep zich in tweeën; elke groep zou twee dammen aanvallen. Gibson zelf leidde de eerste aanval op de Möhnedam. Hij was ook de eerste die zijn bom afwierp, maar zonder het gewenste resultaat. Het kostte vijf aanvallen voordat de dam brak.

Na zijn eigen aanval bleef Gibson in elke aanval meegaan, om daarmee het afweervuur van de Duitsers te trekken. Zodoende kon de werkelijke aanvaller makkelijker aanvliegen en beter richten.

mohne damDe vernielde Möhnedam

eder damDe vernielde Ederdam

Nadat de Möhnedam verwoest was door drie correct afgeworpen bommen trok de groep met drie overgebleven bommen naar de vlakbij gelegen Ederdam. Ook deze werd met twee voltreffers verwoest. Twee bommen werden goed afgeworpen bij de Sorpedam maar deze hield stand. Een aanval met één bom op de Beverdam (die, zo blijkt achteraf, verward werd met de nabijgelegen Eneppedam) had eveneens geen resultaat.

Hoewel de missie een succes was, waren de verliezen zwaar. Slechts 11 van de 19 Lancasters keerden terug; 53 bemanningsleden (van de 147) kwamen om. Gibson behoorde bij de teruggekeerden, en werd vanwege zijn moed en uitmuntende leiderschap beloond met het Victoria Cross, de hoogste Britse onderscheiding. Na Operatie Chastise stond het 617e squadron bekend als de Dam Busters.

mohnedam

De gevolgen van de aanval waren enorm. Enkele dagen na de aanval was een “pathfinder”-Mosquito (een De Havilland Mosquito als verkenner) uit Duitsland teruggekomen met de eerste foto’s van de toegebrachte schade. De meren van de Moehne en de Eder waren leeg en 330 miljoen water verspreidde zich door de westelijke dalen van de Ruhr, waar de geraamten van steden en dorpen levenloos uit de wildernis te voorschijn staken. Kolenmijnen liepen onder water en fabrieken stortten ineen. In Fritzlar lag een van Hitlers grootste vliegvelden onder water, evenals de vliegtuigen, hangars en bomopslagplaatsen. Wegen, spoorwegen en bruggen waren compleet verdwenen. Kanaaloevers waren weggeslagen, krachtstations waren verdwenen en de gieterijen van de Ruhr zaten zonder water zodat deze geen staal meer konden maken.

Sommige fabrieken waren weliswaar niet weggespoeld, maar konden toch niet meer werken omdat er simpelweg geen elektriciteit meer was. In het kleine stadje Neheim werden 2000 man tewerkgesteld om de schade te herstellen en nog eens 2000 man waren hard bezig om de dammen te herstellen. Ruim honderd fabrieken waren vernietigd of beschadigd, vijfentwintig bruggen waren vernietigd en bijna drieduizend hectare vruchtbaar land was bedorven. Totaal verdronken er 1294 personen in de overstromingen, waarvan de meeste burgers waren. Onder de doden bevonden zich 749 gevangenen en arbeidsslaven. Heden ten dage liggen de dammen er in alle rust bij en aan de voet van de Ederdam is nu een museum gevestigd.

Door het bombardement viel de (drink)waterproductie in het Ruhrgebied van 1.000.000 kubieke meter per dag terug tot 260.000, maar een maand later was de productie reeds terug op het oude peil dankzij een noodplan en voorzieningen (opgesteld in 1942) waarbij water uit de Rijn gebruikt kon worden. Ook de stroomvoorziening werd vrij snel hersteld, waardoor de gevolgen voor de Duitse oorlogsindustrie al  bij al vrij gering waren.

De Duitsers wisten veel sneller dan verwacht de stuwdammen weer op te bouwen, waardoor de Duitse oorlogsindustrie al na een paar maanden weer op volle toeren draaide. De schade aan gebouwen en infrastructuur in het Möhne- en Ruhrdal was aanzienlijk en de morele klap voor de Duitsers groot. Voor het Britse moreel, dat na drie jaar oorlog aardig in elkaar gezakt was vanwege de uitzichtloosheid van de oorlog, was het een enorme opsteker. De resultaten van het bombardement bewezen aan geallieerde kant vooral voor de propaganda grote diensten.

Door de twaalf meter hoge vloedgolf vielen in het Möhnedal tussen 1300 en 1600 slachtoffers. Meer dan de helft (minstens 1026) van hen waren wel geallieerde krijgsgevangenen en dwangarbeiders. In het Ruhrdal tussen Neheim en Niederense werd bv. een kamp met Oekraïense dwangarbeidsters weggevaagd en vielen zeker 526 slachtoffers. Door de verwoesting van de Ederdam vielen 47 tot 68 slachtoffers.

Aan de bemanningen van de aanval op de dammen werden later diverse onderscheidingen uitgereikt, maar Guy Gibson kreeg de hoogste onderscheiding, het Victoria Cross.

page-6PRB163-4The Dam Busters

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Oorlog, Vandaag in de geschiedenis en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op 17 Mei 1943 – Bommen op de Ruhrdammen.

  1. Frans Vandevenne zegt:

    Jullie schrijven:
    Door de twaalf meter hoge vloedgolf vielen in het Möhnedal tussen 1300 en 1600 slachtoffers. Meer dan de helft (minstens 1026) van hen waren wel geallieerde krijgsgevangenen en dwangarbeiders. In het Ruhrdal tussen Neheim en Niederense werd bv. een kamp met Oekraïense dwangarbeidsters weggevaagd en vielen zeker 526 slachtoffers. Door de verwoesting van de Ederdam vielen 47 tot 68 slachtoffers.
    Ligt Neheim (Gemeinde Neheim-Hüsten) dan niet in het Möhnedal ???

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s