30 juni 1960 – bewogen speech van Patrice Lumumba bij de overdracht van de onafhankelijkheid van Congo

LON124318

Congo werd onafhankelijk op 30 juni 1960; België trok zich uiteindelijk terug uit angst voor een onafhankelijkheidsoorlog zoals in Algerije. Patrice-Emery Lumumba (1925-1961) werd eerste minister, Joseph Kasavubu (1913-1969) werd de eerste president van Congo.

Patrice Lumumba is vooral bekend voor zijn onverwachte speech op de onafhankelijkheidsdag, toen hij ongevraagd het woord nam (enkel Boudewijn en Kasavubu zouden normaal speechen).

Deze speech kwam er als reactie op de toespraak van Koning Boudewijn die zeer paternalistisch klonk. Voor Boudewijn, de koning der Belgen, was de onafhankelijkheid van Congo “de bekroning van het werk dat door het genie van koning Leopold II werd bedacht”. En Leopold II vatte dat werk aan “met volhardende moed, een werk dat later met overtuiging door België werd verder gezet. (…) Afrika en Europa vullen elkaar wederzijds aan (…).  Op het moment dat Congo zelfstandig zijn eigen levenswijze kiest, wens ik dat het Congolese volk het geheel van onze gemeenschappelijke geestelijke, morele en religieuze waarden mag bewaren en ontwikkelen,” aldus Boudewijn. Lumumba zag de koloniale realiteit heel anders.

1960-06-30

“Op dit historisch moment, moet onze gedachte uitgaan naar de pioniers van de ontvoogding van Afrika, en naar hen die na hun, van Congo gemaakt hebben wat het vandaag is. Zij verdienen evenzeer onze bewondering en uw erkentelijkheid, want het zijn zij geweest, die door hun beste krachten en zelfs hun leven te offeren aan een groot ideaal, u de vrede gebracht hebben en uw morele en materiele bezit hebben verrijkt. Zij mogen nooit vergeten worden, noch door België, noch door Congo.

Toen Leopold II het grote werk aanvatte dat vandaag zijn bekroning vindt, is hij niet naar hier gekomen als veroveraar maar als brenger van de beschaving.

Vanaf het begin heeft Congo zijn grenzen open gezet voor de internationale handel, zonder dat België ooit een alleenrecht heeft uitgeoefend dat uitsluitend op zijn eigenbelang gericht was.

Congo heeft spoorwegen gekregen, allerlei zee- en luchtvaartlijnen, die door uw bevolkingen met mekaar in contact te brengen, hun eenheid hebben bevorderd en de landen verruimd hebben naar de wereld.

Een medische dienst, waarvan het op punt stellen meerdere tientallen jaar vroeg, is geduldig georganiseerd en heeft u bevrijd van vele verwoestende ziekten. Talrijke en opmerkelijk goed uitgeruste hospitalen zijn gebouwd. De landbouw is verbeterd en gemoderniseerd. Grote steden zijn gebouwd, en doorheen gans het land, vertonen de woonvoorwaarden en de hygiëne een opmerkelijke vooruitgang. Industriële ondernemingen hebben de natuurlijke bodemrijkdommen tot hun recht laten komen. De uitbreiding van de economische activiteit is aanzienlijk geweest; deze heeft de welvaart van uw bevolking verhoogd en heeft het land de technici gegeven die onmisbaar zijn voor zijn ontwikkeling”

680498-f349e7405cb39f51fac3c090199404eb

Op 29 juni, op de vooravond van de plechtigheid, krijgt Lumumba hun teksten te lezen. Hij ergert zich aan de paternalistische toon die koning Boudewijn aanslaat en aan de lakeienmentalitiet van Kasavubu. Hij besluit om ’s anderendaags het protocol aan zijn laars te lappen en zelf ook een toespraak te houden.

Het wordt een scherpe speech tegen de voormalige kolonisator, waarin Lumumba zich beklaagde over dwangarbeid, beledigingen, lijfstraffen, sociale ongelijkheid,… Hiermee veroorzaakte hij meteen een diplomatiek incident. Lumumba werd door o.a. Kasavubu aangespoord om later die dag een vriendelijkere speech te geven om de woedende Boudewijn te sussen, wat hij ook deed.

Sinds die dag werd hij bij ons als de duivel in persoon afgeschilderd. Ik was bijna 12 en herinner me nog goed dat men over de “duivel” sprak.

Dit was de speech van Lumumba.

lumumba30juni

« Congolais et Congolaises,

Combattants de l’indépendance aujourd’hui victorieux,

Je vous salue au nom du gouvernement congolais,

A vous tous, mes amis, qui avez lutté sans relâche à nos côtés, je vous demande de faire de ce 30 juin 1960 une date illustre que vous garderez ineffaçablement gravée dans vos cours, une date dont vous enseignerez avec fierté la signification à vos enfants, pour que ceux-ci à leur tour fassent connaître à leurs fils et à leurs petits-fils l’histoire glorieuse de notre lutte pour la liberté.
Car cette indépendance du Congo, si elle est proclamée aujourd’hui dans l’entente avec la Belgique, pays ami avec qui nous traitons d’égal à égal, nul Congolais digne de ce nom ne pourra jamais oublier cependant que c’est par la lutte qu’elle a été conquise, une lutte de tous les jours, une lutte ardente et idéaliste, une lutte dans laquelle nous n’avons ménagé ni nos forces, ni nos privations, ni nos souffrances, ni notre sang. Cette lutte, qui fut de larmes, de feu et de sang, nous en sommes fiers jusqu’au plus profond de nous-mêmes, car ce fut une lutte noble et juste, une lutte indispensable pour mettre fin à l’humiliant esclavage qui nous était imposé par la force.

Ce que fut notre sort en 80 ans de régime colonialiste, nos blessures sont trop fraîches et trop douloureuses encore pour que nous puissions les chasser de notre mémoire. Nous avons connu le travail harassant, exigé en échange de salaires qui ne nous permettaient ni de manger à notre faim, ni de nous vêtir ou nous loger décemment, ni d’élever nos enfants comme des êtres chers. Nous avons connu les ironies, les insultes, les coups que nous devions subir matin, midi et soir, parce que nous étions des nègres. Qui oubliera qu’à un noir on disait “tu”, non certes comme à un ami, mais parce que le “vous” honorable était réservé aux seuls blancs? Nous avons connu que nos terres furent spoliées au nom de textes prétendument légaux qui ne faisaient que reconnaître le droit du plus fort.

Nous avons connu que la loi n’était jamais la même selon qu’il s’agissait d’un blanc ou d’un noir: accommodante pour les uns, cruelle et inhumaine pour les autres. Nous avons connu les souffrances atroces des relégués pour opinions politiques ou croyances religieuses; exilés dans leur propre patrie, leur sort était vraiment pire que la mort elle-même. Nous avons connu qu’il y avait dans les villes des maisons magnifiques pour les blancs et des paillotes croulantes pour les noirs, qu’un noir n’était admis ni dans les cinémas, ni dans les restaurants, ni dans les magasins dit européens; qu’un noir voyageait à même la coque des péniches, aux pieds du blanc dans sa cabine de luxe.

Qui oubliera enfin les fusillades où périrent tant de nos frères, les cachots où furent brutalement jetés ceux qui ne voulaient plus se soumettre au régime d’une justice d’oppression et d’exploitation.

Tout cela, mes frères, nous en avons profondément souffert. Mais tout cela aussi, nous que le vote de vos représentants élus a agréés pour diriger notre cher pays, nous qui avons souffert dans notre corps et dans notre cour de l’oppression colonialiste, nous vous le disons tout haut, tout cela est désormais fini. La République du Congo a été proclamée et notre pays est maintenant entre les mains de ses propres enfants. Ensemble, mes frères, mes sœurs, nous allons commencer une nouvelle lutte, une lutte sublime qui va mener notre pays à la paix, à la prospérité et à la grandeur. Nous allons établir ensemble la justice sociale et assurer que chacun reçoive la juste rémunération de son travail.

Nous allons montrer au monde ce que peut faire l’homme noir quand il travaille dans la liberté et nous allons faire du Congo le centre de rayonnement de l’Afrique tout entière. Nous allons veiller à ce que les terres de notre patrie profitent véritablement à ses enfants. Nous allons revoir toutes les lois d’autrefois et en faire de nouvelles qui seront justes et nobles. Nous allons mettre fin à l’oppression de la pensée libre et faire en sorte que tous les citoyens jouissent pleinement des libertés fondamentales prévues dans la déclaration des Droits de l’Homme. Nous allons supprimer efficacement toute discrimination quelle qu’elle soit et donner à chacun la juste place que lui vaudra sa dignité humaine, son travail et son dévouement au pays. Nous allons faire régner non pas la paix des fusils et des baïonnettes, mais la paix des cours et des bonnes volontés .

Et pour tout cela, chers compatriotes, soyez sûrs que nous pourrons compter non seulement sur nos forces énormes et nos richesses immenses, mais sur l’assistance de nombreux pays étrangers dont nous accepterons la collaboration chaque fois qu’elle sera loyale et ne cherchera pas à nous imposer une politique quelle qu’elle soit . Dans ce domaine, la Belgique qui, comprenant enfin le sens de l’histoire, n’a pas essayé de s’opposer à notre indépendance, est prête à nous accorder son aide et son amitié, et un traité vient d’être signé dans ce sens entre nos deux pays égaux et indépendants. Cette coopération, j’en suis sûr, sera profitable aux deux pays.

De notre côté, tout en restant vigilants, nous saurons respecter les engagements librement consentis. Ainsi, tant à l’intérieur qu’à l’extérieur, le Congo nouveau, notre chère République que mon gouvernement va créer, sera un pays riche, libre et prospère. Mais pour que nous arrivions sans retard à ce but, vous tous, législateurs et citoyens congolais, je vous demande de m’aider de toutes vos forces. Je vous demande à tous d’oublier les querelles tribales qui nous épuisent et risquent de nous faire mépriser à l’étranger. Je demande à la minorité parlementaire d’aider mon gouvernement par une opposition constructive et de rester strictement dans les voies légales et démocratiques. Je vous demande à tous de ne reculer devant aucun sacrifice pour assurer la réussite de notre grandiose entreprise. Je vous demande enfin de respecter inconditionnellement la vie et les biens de vos concitoyens et des étrangers établis dans notre pays. Si la conduite de ces étrangers laisse à désirer, notre justice sera prompte à les expulser du territoire de la République; si par contre leur conduite est bonne, il faut les laisser en paix, car eux aussi travaillent à la prospérité de notre pays. L’indépendance du Congo marque un pas décisif vers la libération de tout le continent africain .

Voilà, Sire, Excellences, Mesdames, Messieurs, mes chers compatriotes, mes frères de race, mes frères de lutte, ce que j’ai voulu vous dire au nom du gouvernement en ce jour magnifique de notre indépendance complète et souveraine . Notre gouvernement fort, national, populaire, sera le salut de ce pays. J’invite tous les citoyens congolais, hommes, femmes et enfants, à se mettre résolument au travail en vue de créer une économie nationale prospère qui consacrera notre indépendance économique.

Hommage aux combattants de la liberté nationale !
Vive l’indépendance de l’Unité africaine !
Vive le Congo indépendant et souverain ! . »

Kongop16

Vertaling :

“Mannen en vrouwen van Congo,

Strijders van de onafhankelijkheid, die vandaag overwint,

Ik groet U in naam van de Congolese regering.

Aan u allen, vrienden, die zonder ophouden aan onze zijde gestreden hebt, vraag ik van deze 30ste juni 1960 een beroemde datum te maken, (een datum) die u onuitwisbaar gegrift in uw harten zal bewaren, een datum waarvan u met fierheid de betekenis aan uw kinderen zult leren, opdat zij op hun beurt aan hun zonen en kleinzonen de roemrijke geschiedenis van onze strijd voor de vrijheid zouden doen kennen.

Want van deze onafhankelijkheid van Congo, ook al wordt ze vandaag afgekondigd in goede verstandhouding met België, bevriend land met wie we op voet van gelijkheid onderhandelen, toch kan geen enkele Congolees, die naam waardig, vergeten dat ze werd bekomen door een strijd , een strijd van elke dag, een hevige en idealistische strijd, een strijd waarin wij onze krachten, onze bezittingen, ons lijden, ons bloed, niet hebben ontzien.

Deze strijd die tranen, vuur en bloed heeft gekost, wij zijn er in het diepste van ons hart erg fier op, want het was een edele en rechtvaardige strijd, een strijd die onmisbaar was om een einde te maken aan de vernederende slavernij die ons met geweld werd opgelegd.

Wat ons lot is geweest gedurende 80 jaar koloniaal bewind, onze wonden zijn nog te vers en te pijnlijk opdat wij ze uit ons geheugen zouden kunnen wissen. Wij hebben afmattende arbeid gekend, tegen een loon dat ons niet toeliet onze honger te stillen, ons goed te kleden of fatsoenlijk te huisvesten, onze kinderen op te voeden als kostbare wezens.

Wij hebben de steken, de beledigingen, de spot, die we elke morgen, middag en avond moesten ondergaan, gekend omdat we zwarten waren. Wie zal vergeten dat men bij een zwarte altijd ‘tu’ gebruikte, zeker niet zoals bij een vriend, maar wel omdat het eerbare ‘vous’ alleen maar voor blanken was voorbehouden?

Wij hebben het meegemaakt dat onze gronden geplunderd werden in naam van zogezegde wetteksten, die niets anders deden dan het recht van de sterkste erkennen.

Wij hebben het meegemaakt dat de wet nooit dezelfde was als het over een blanke of over een zwarte ging, inschikkelijk voor de enen, wreed en onmenselijk voor de anderen.

Wij hebben het leed van de uitgewezen ter wille van politieke of godsdienstige overtuigingen gekend; uitgewezen uit hun eigen vaderland, was hun vertrek zelfs erger dan hun dood. *

Wij hebben het meegemaakt dat in de steden schitterende huizen stonden voor de blanken en bouwvallige hutten voor de zwarten, dat een neger niet toegelaten was noch in bioscopen of restaurants, noch in de winkels van de Europeanen: dat een zwarte reisde in het ruim van een boot, aan de voeten van de blanke in zijn luxekajuit.

Wie zal tenslotte de schietpartijen vergeten waardoor zovele van onze broeders zijn omgekomen, de cellen waar diegenen brutaal werden ingeworpen, die zich niet meer wilden onderwerpen aan een bewind van een rechtspraak die onderdrukking en uitbuiting betekende.

Aan dit alles, mijn broeders, hebben wij heel diep geleden.

Maar wij, die door de stemming van uw verkozen vertegenwoordigers werden aangesteld om ons dierbaar land te leiden, wij die in lichaam en ziel geleden hebben aan de koloniale onderdrukking, wij zeggen U heel luid, dat alles is voortaan voorbij.

De republiek Congo is uitgeroepen, en ons land is nu in de handen van zijn eigen kinderen.

Samen, mijn broeders, mijn zusters, gaan wij een nieuwe strijd beginnen, een edele strijd die ons land zal leiden naar vrede, welvaart en grootheid.

Wij zullen aan de wereld tonen waartoe de zwarte mens in staat is wanneer hij in vrijheid werkt, en wij zullen van Congo het centrum van de uitstraling van gans Afrika maken.. Wij gaan erover waken dat de gronden van ons vaderland werkelijk ten goede zullen komen aan zijn kinderen. Wij gaan alle vroegere wetten herzien en er nieuwe maken, (wetten) die rechtvaardig en edel zullen zijn.

Wij zullen een einde maken aan de onderdrukking van vrijheid van denken en er zorg voor dragen dat alle burgers ten volle zullen genieten van de fundamentele vrijheden, die voorzien zijn in de verklaring van de rechten van de mens . Wij zullen daadwerkelijk iedere discriminatie opheffen en aan iedereen zijn rechtvaardigde plaats geven, (een plaats) die hem zijn menselijke waardigheid, zijn arbeid en zijn toewijding aan het land zal bezorgen.

Wij zullen niet de vrede van geweren en bajonetten laten regeren, maar de vrede van de harten en van de goede wil .

En voor dit alles, waarde landgenoten, wees er zeker van dat wij niet alleen op onze enorme kracht en onze immense rijkdommen kunnen rekenen. Maar ook op de hulp van talrijke buitenlandse landen waarvan wij de medewerking zullen aanvaarden, als zij loyaal zal zijn en als die ons niet gelijk welke politiek zal proberen op te leggen.

Op dit vlak, is België – dat eindelijk de zin van de geschiedenis begrepen heeft en niet geprobeerd heeft zich te verzetten tegen onze onafhankelijkheid – klaar om ons zijn hulp en vriendschap aan te bieden, en een verdrag in deze zin zal getekend worden tussen onze twee gelijkwaardige en onafhankelijke landen. Ik ben er zeker van dat deze samenwerking voor beide landen voordelig zal zijn.

Zo zal het nieuwe Congo, onze dierbare republiek die mijn regering tot stand zal brengen, zowel naar binnen als buiten, een rijk, vrij en welvarend land zijn. Maar opdat wij zonder vertraging dat doel zouden bereiken, vraag ik u allen, wetgevers en Congolese burgers, mij met heel uw krachten te helpen. Ik vraag u allen de stammentwisten te vergeten, die ons uitputten en dreigen ons het misprijzen van het buitenland op de hals te halen. Ik vraag aan de parlementaire minderheid om mijn regering te helpen door een opbouwende oppositie en door strikt binnen de wettelijke en democratische perken te blijven

Ik vraag u allen voor geen enkel offer te wijken om het welslagen van onze grootse onderneming te verzekeren.

Ik vraag u tenslotte om onvoorwaardelijke het leven en de goederen van uw medeburgers en buitenlanders die in ons land gevestigd zijn, te eerbiedigen. Indien het gedrag van deze buitenlanders te wensen over laat, zal onze justitie ze onmiddellijk verwijderen van het grondgebied van de republiek; indien daarentegen hun gedrag goed is, moeten wij hen gerust laten. Want ook zij werken aan de welvaart van ons land.

De onafhankelijkheid van Congo betekent een beslissende stap in de bevrijding van het hele Afrikaanse continent .

Ziehier, Sire, excellenties, dames, heren, mijn waarde landgenoten, mijn rassenbroeders, mijn strijdmakkers, wat ik u heb willen zeggen in naam van de regering, op deze luisterrijke dag van onze volledige en soevereine onafhankelijkheid .

Onze sterke, nationale volksregering zal het heil van dit land zijn.

Ik nodig alle Congolese burgers, mannen, vrouwen en kinderen uit, om zich daadwerkelijk aan het werk te zetten met het oog op het scheppen van een welvarende nationale economie, die onze economische onafhankelijkheid zal bezegelen.

Eer aan de strijders voor de nationale vrijheid.
Leve de onafhankelijkheid en de Afrikaanse eenheid!
Leve het onafhankelijke en soevereine Congo!

original6795616patrice-lumumba-verkozen-tot-grootste-congolees-id1250508-1000x800-n

Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis, Vandaag in de geschiedenis. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s